Op haar 58e maakt Gillian Anderson bekend dat ze panseksueel is – dit is wat dat betekent

Gillian Anderson heeft voor het eerst duidelijk benoemd hoe zij haar seksualiteit omschrijft. De actrice, wereldwijd bekend van onder meer The X-Files en Sex Education, zegt dat ze panseksueel is. Daarmee lijkt Anderson antwoord te hebben gevonden op een vraag waarover ze in eerdere interviews nog twijfelde. Destijds vroeg ze zich openlijk af of de termen biseksueel of panseksueel het beste bij haar pasten.

Anderson deed de persoonlijke uitspraak tijdens een interview met The Australian. Daar sprak ze met interviewer Nikki Gemmell naar aanleiding van haar nieuwe boek More.

Tijdens het gesprek kwamen liefde, aantrekkingskracht en seksualiteit uitgebreid aan bod. Dat zijn onderwerpen waar Anderson zich zowel privé als in haar werk al langere tijd mee bezighoudt.

Gillian Anderson noemt zichzelf panseksueel

Tijdens het interview omschreef Anderson zichzelf kortweg als „pan”, oftewel panseksueel.

Panseksualiteit wordt doorgaans gebruikt om aan te geven dat iemands romantische of seksuele aantrekkingskracht niet wordt beperkt door het geslacht of gender van een ander.

Voor Anderson betekent de uitspraak dat ze nu een concreter woord gebruikt voor iets waarover ze eerder al verschillende keren openhartig sprak.

De actrice heeft nooit geheimzinnig gedaan over het feit dat ze in het verleden ook relaties met vrouwen heeft gehad.

Toch was ze lange tijd voorzichtig met het plakken van een specifiek label op haar seksualiteit.

Eerder twijfelde ze nog over het juiste woord

Die twijfel kwam bijvoorbeeld naar voren tijdens een interview met The New Yorker in 2024.

Anderson vroeg zich toen af welke omschrijving het beste bij haar paste. Ze noemde daarbij zowel biseksualiteit als panseksualiteit.

Dat ze daar niet onmiddellijk een definitief antwoord op gaf, was bewust.

Anderson wilde haar eerdere relaties en ervaringen met vrouwen niet groter maken dan ze voor haar waren geweest. Tegelijkertijd wilde ze geen identiteit claimen wanneer ze niet zeker wist of die omschrijving daadwerkelijk goed bij haar paste.

Haar nieuwste uitspraak lijkt daarin een verandering te markeren.

Waar ze eerder nog hardop nadacht over verschillende termen, gebruikt ze nu zelf het woord panseksueel.

Eerder relaties met vrouwen gehad

Dat Anderson zich ook tot vrouwen aangetrokken kan voelen, is geen nieuwe onthulling.

Ze sprak daar jaren geleden al over.

Zo vertelde de actrice eerder dat ze in haar jongere jaren relaties met vrouwen heeft gehad. Tegelijkertijd benadrukte ze dat haar liefdesleven zich niet eenvoudig in één hokje liet plaatsen.

Haar relaties met mannen deden volgens haar evenmin iets af aan die eerdere ervaringen.

Juist daarom bleef ze lange tijd terughoudend met een vast label.

Relaties bepalen identiteit niet automatisch

Anderson heeft gedurende haar leven verschillende relaties met mannen gehad.

Dat zegt volgens de actrice echter niet automatisch alles over haar mogelijke aantrekkingskracht tot andere mensen.

Dat onderscheid is belangrijk. Iemands huidige of meest recente relatie hoeft immers niet noodzakelijk te bepalen hoe diegene zijn of haar seksuele oriëntatie omschrijft.

Rond Andersons huidige liefdesleven verschijnen regelmatig berichten in de media. Ze wordt onder meer opnieuw in verband gebracht met scenarioschrijver en toneelschrijver Peter Morgan.

Berichten over haar relatiestatus staan echter los van de manier waarop Anderson nu zelf haar seksualiteit omschrijft.

Seksualiteit speelt grote rol in haar werk

De timing van haar openhartige uitspraak past tegelijkertijd goed bij de onderwerpen waarmee Anderson zich professioneel bezighoudt.

Een van haar bekendste rollen van de afgelopen jaren was die van Jean Milburn in de Netflix-serie Sex Education.

Daarin speelde ze een sekstherapeut en moeder van hoofdpersonage Otis.

De serie behandelde op een open manier onderwerpen als seks, identiteit, relaties, schaamte en intimiteit.

Anderson vertelde eerder dat die rol ook invloed had op de manier waarop zij zelf over dergelijke onderwerpen sprak. Door jarenlang Jean Milburn te spelen, werd het voor haar gemakkelijker om gesprekken over seksualiteit open en zonder onnodige schaamte te voeren.

Nieuw boek More

Die interesse beperkte zich niet tot haar acteerwerk.

Anderson bracht in 2024 het boek Want uit, waarin anonieme seksuele fantasieën van vrouwen werden verzameld.

Het project draaide om verlangens waar mensen niet altijd gemakkelijk openlijk over spreken.

Nu krijgt dat project een vervolg met More.

Opnieuw staan anoniem ingezonden verhalen en fantasieën van vrouwen centraal. Anderson gebruikt het project om onderwerpen rond verlangen en intimiteit bespreekbaar te maken.

Dat ze tijdens de promotie van het boek zelf ook openlijker spreekt over haar eigen seksualiteit, maakt het interview extra persoonlijk.

Mogelijk einde van een hoofdstuk

Toch lijkt Anderson na deze periode misschien weer andere onderwerpen te willen verkennen.

Naast haar nieuwe boek werkt ze aan de film Miasma, waarin ze een hoofdrol speelt.

De combinatie van beide projecten voelt voor haar mogelijk als de afronding van een bepaalde creatieve periode.

„Zodra dit boek af is en zodra deze film Miasma af is, heb ik het gevoel dat… dit misschien wel het einde is van dit hoofdstuk in mijn leven”, vertelde ze.

Dat betekent niet noodzakelijk dat Anderson voortaan niet meer over seksualiteit zal praten. Wel lijkt ze erop te doelen dat haar werk de afgelopen jaren opvallend vaak rond verlangen, intimiteit en seksuele identiteit heeft gedraaid.

Na jaren twijfelen nu een duidelijke omschrijving

Voor fans die Andersons interviews al langere tijd volgen, komt haar uitspraak over panseksualiteit niet volledig onverwacht.

De actrice vertelde immers al veel eerder over haar relaties met vrouwen en haar bredere kijk op aantrekkingskracht.

Het verschil zit vooral in de manier waarop ze zichzelf nu omschrijft.

Waar Anderson enkele jaren geleden nog twijfelde tussen verschillende termen, lijkt ze met „panseksueel” een woord te hebben gevonden dat op dit moment bij haar past.

Daarmee deelt Gillian Anderson op 58-jarige leeftijd opnieuw een persoonlijk onderdeel van haar leven. Niet als plotselinge onthulling van een compleet onbekend verleden, maar als een duidelijkere omschrijving van gevoelens en ervaringen waarover ze al jarenlang openlijk spreekt.