Overheid raadt iedereen aan om 72 uur voorraad in huis te hebben: dit is de opvallende reden
Laatste update:
Overheid adviseert iedereen om noodpakket voor 72 uur in huis te hebben: dit is waarom
Drie dagen zonder elektriciteit, stromend water, internet of de mogelijkheid om boodschappen te doen. Voor de meeste mensen is het moeilijk voor te stellen, maar Europese overheden willen dat huishoudens zich juist op zo’n situatie voorbereiden.
Het advies is om thuis voldoende spullen te hebben om jezelf en je gezin minstens 72 uur te kunnen redden.
Denk aan drinkwater, eten dat lang houdbaar is, medicijnen, een zaklamp, batterijen, een powerbank en een kleine hoeveelheid contant geld.
Dat klinkt misschien alsof overheden rekening houden met een grote ramp, maar de boodschap heeft vooral een praktisch doel.
De eerste 72 uur van een noodsituatie kunnen namelijk cruciaal zijn.
Waarom moet je jezelf drie dagen kunnen redden?
De keuze voor precies 72 uur is niet willekeurig.
Bij een grote noodsituatie kunnen hulpdiensten onmogelijk onmiddellijk bij iedereen zijn.
Stel dat een zware storm grote delen van een land treft. Wegen kunnen onbegaanbaar worden, elektriciteitsnetwerken kunnen uitvallen en mobiele communicatie kan verstoord raken.
Hulpverleners moeten zich dan eerst richten op plekken waar levens direct in gevaar zijn.
Mensen die thuis veilig zijn, maar bijvoorbeeld tijdelijk zonder elektriciteit of water zitten, moeten mogelijk langer wachten.
Daarom is het verstandig dat huishoudens de eerste dagen zoveel mogelijk zelfstandig kunnen functioneren.
Het betekent niet dat er een ramp wordt verwacht
Daarbij is een belangrijke nuance nodig.
Het advies om voor 72 uur spullen in huis te hebben betekent niet dat Europese of Belgische autoriteiten informatie hebben dat er binnenkort een ramp plaatsvindt.
Het gaat om algemene crisisvoorbereiding.
Je hebt waarschijnlijk ook een rookmelder in huis zonder dat je verwacht dat je woning binnenkort in brand vliegt.
Hetzelfde principe geldt voor een noodpakket.
Je hoopt het nooit nodig te hebben, maar wanneer er onverwacht iets gebeurt, kan een kleine voorbereiding een groot verschil maken.
Verschillende situaties kunnen voorzieningen platleggen
Een noodsituatie hoeft bovendien niet meteen een oorlog of enorme natuurramp te zijn.
Er zijn allerlei gebeurtenissen waardoor dagelijkse voorzieningen tijdelijk kunnen uitvallen.
Een zware storm kan bijvoorbeeld elektriciteitsleidingen beschadigen.
Bij een overstroming kunnen wegen worden afgesloten en winkels tijdelijk onbereikbaar worden.
Ook een grote technische storing of cyberaanval kan gevolgen hebben voor elektriciteit, betalingsverkeer, internet of andere infrastructuur.
Zelfs wanneer zo’n storing uiteindelijk binnen enkele dagen wordt opgelost, kan het dagelijks leven behoorlijk worden ontregeld.
Europa wil dat burgers beter voorbereid zijn
De Europese Commissie presenteerde in maart 2025 een strategie om de weerbaarheid van Europa tegen verschillende soorten crises te vergroten.
Een onderdeel daarvan is dat burgers beter voorbereid moeten zijn om tijdens een ernstige verstoring minstens 72 uur zelfstandig te kunnen functioneren.
Daarmee wil Europa voorkomen dat tijdens een crisis onmiddellijk miljoenen mensen volledig afhankelijk worden van hulpdiensten.
Hoe meer huishoudens zichzelf gedurende de eerste periode kunnen redden, hoe meer capaciteit beschikbaar blijft voor mensen die dringend hulp nodig hebben.
Ook België besteedt er aandacht aan
Ook in België wordt inwoners gevraagd om vooraf over noodsituaties na te denken.
Het Nationaal Crisiscentrum besteedt aandacht aan zelfredzaamheid en noodvoorbereiding.
Daarbij gaat het niet alleen om spullen verzamelen.
Minstens zo belangrijk is dat gezinnen vooraf nadenken over wat ze moeten doen wanneer bijvoorbeeld de elektriciteit of mobiele communicatie langere tijd uitvalt.
Wie bel je?
Waar spreek je met gezinsleden af wanneer telefoons niet werken?
Welke medicijnen zijn noodzakelijk?
En hoe ontvang je informatie wanneer internet en televisie uitvallen?
Dat zijn vragen waar mensen normaal gesproken nauwelijks bij stilstaan.
Dit hoort in een noodpakket
Een noodpakket hoeft geen enorme voorraadkast vol spullen te zijn.
Het gaat vooral om producten waarmee je enkele dagen veilig kunt overbruggen.
Drinkwater behoort tot de belangrijkste onderdelen. Daarnaast is het verstandig om voedsel in huis te hebben dat lang houdbaar is en bij voorkeur zonder elektriciteit kan worden bereid.
Denk bijvoorbeeld aan producten die direct gegeten kunnen worden.
Een zaklamp is eveneens belangrijk wanneer de stroom uitvalt.
Zorg daarbij voor voldoende batterijen of kies een alternatief dat op een andere manier kan worden opgeladen.
Vergeet een radio niet
Een radio op batterijen kan ouderwets lijken, maar kan tijdens een grote storing bijzonder nuttig zijn.
Wanneer internet uitvalt en mobiele netwerken overbelast raken, kunnen officiële radio-uitzendingen een belangrijke manier blijven om informatie van de overheid te ontvangen.
Daarom wordt een radio regelmatig genoemd als onderdeel van een noodpakket.
Een opgeladen powerbank is eveneens handig.
Daarmee kun je een mobiele telefoon langer gebruiken wanneer stopcontacten tijdelijk niet werken.
Het is wel verstandig om zo’n powerbank regelmatig te controleren en opgeladen te houden.
Een lege powerbank onderin een kast helpt tijdens een stroomstoring immers weinig.
Medicijnen kunnen extra belangrijk zijn
Mensen die afhankelijk zijn van medicijnen moeten daar bij hun voorbereiding rekening mee houden.
Wanneer apotheken tijdelijk gesloten of moeilijk bereikbaar zijn, wil je niet onmiddellijk zonder noodzakelijke medicatie komen te zitten.
Ook een eenvoudige EHBO-set kan nuttig zijn.
Denk daarnaast aan persoonlijke verzorgingsproducten en andere zaken die binnen het eigen huishouden noodzakelijk zijn.
Wat iemand precies nodig heeft, verschilt per situatie.
Gezinnen met kinderen hebben andere behoeften
Een standaard noodpakket is daarom niet voor iedereen hetzelfde.
Gezinnen met baby’s moeten bijvoorbeeld denken aan luiers, babyvoeding en andere noodzakelijke verzorgingsproducten.
Wie huisdieren heeft, moet voldoende voer en eventueel medicijnen voor het dier meenemen in de planning.
Ook ouderen en mensen met een medische beperking kunnen specifieke benodigdheden hebben.
Het doel is dus niet om één standaard boodschappenlijst blind te volgen, maar om na te denken over wat jouw huishouden gedurende drie dagen werkelijk nodig heeft.
Contant geld kan van pas komen
Ook een beperkte hoeveelheid cashgeld wordt vaak genoemd bij crisisvoorbereiding.
Dat klinkt misschien vreemd in een tijd waarin bijna iedereen met een pinpas of smartphone betaalt.
Maar elektronisch betalingsverkeer is afhankelijk van verschillende technische systemen.
Wanneer elektriciteit, internetverbindingen of betalingssystemen uitvallen, kan digitaal betalen tijdelijk moeilijk of onmogelijk worden.
Contant geld kan dan een praktisch alternatief zijn.
Het gaat daarbij nadrukkelijk niet om enorme bedragen die mensen thuis zouden moeten bewaren, maar om voldoende geld om noodzakelijke kleine aankopen te kunnen doen.
Belangrijke documenten
Ook kopieën van belangrijke documenten kunnen onderdeel zijn van een noodpakket.
Denk bijvoorbeeld aan identiteitsgegevens, verzekeringsinformatie, belangrijke telefoonnummers en gegevens over noodzakelijke medicijnen.
Bij een evacuatie kan het prettig zijn wanneer dergelijke informatie snel beschikbaar is.
Het is verstandig deze documenten op een veilige en gemakkelijk bereikbare plaats te bewaren.
Meldingen via BE-Alert
Belgische inwoners kunnen zich daarnaast registreren voor BE-Alert.
Via dat systeem kunnen autoriteiten mensen tijdens een noodsituatie informeren.
Afhankelijk van de situatie kunnen waarschuwingen en instructies worden verstuurd over wat inwoners moeten doen.
Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat mensen binnen moeten blijven, een bepaald gebied moeten vermijden of juist moeten evacueren.
Het ontvangen van betrouwbare informatie is tijdens een crisis minstens zo belangrijk als het hebben van voldoende eten en drinken.
Waarom wachten geen goed idee is
Het slechtste moment om een noodpakket samen te stellen is wanneer de noodsituatie al begonnen is.
Wanneer mensen pas na een grote stroomstoring massaal naar winkels vertrekken, kunnen voorraden snel opraken.
Winkels kunnen bovendien zelf problemen hebben.
Kassasystemen werken mogelijk niet, pinautomaten kunnen buiten gebruik zijn en bevoorrading kan worden vertraagd.
Hetzelfde geldt voor water, batterijen, zaklampen en andere producten waar tijdens een noodsituatie plotseling veel vraag naar ontstaat.
Noodvoorraad is iets anders dan hamsteren
De oproep betekent dan ook niet dat mensen massaal boodschappen moeten gaan inslaan.
Een voorraad voor drie dagen is iets heel anders dan wekenlang voedsel verzamelen.
Het idee is juist om rustig en geleidelijk een beperkte hoeveelheid essentiële spullen klaar te leggen.
Veel producten heb je waarschijnlijk al in huis.
Het belangrijkste is dat je weet waar alles ligt en controleert of producten nog bruikbaar zijn.
Water en voedsel kunnen verlopen, batterijen kunnen leeg raken en medicijnen hebben een houdbaarheidsdatum.
Een noodpakket moet daarom af en toe worden gecontroleerd.
Ook Nederland zet sterker in op voorbereiding
De boodschap om huishoudens beter voor te bereiden op noodsituaties speelt inmiddels breder in Europa.
Ook in Nederland is de aandacht voor zelfredzaamheid tijdens langdurige storingen en andere crises toegenomen.
De gedachte daarachter is hetzelfde: tijdens een grote verstoring kunnen hulpdiensten niet overal tegelijkertijd aanwezig zijn.
Wanneer gezonde en veilige huishoudens zichzelf gedurende de eerste periode kunnen redden, kan de beschikbare hulp eerst naar mensen die daadwerkelijk in direct gevaar verkeren.
Drie dagen kunnen een groot verschil maken
De 72 uur moeten daarom vooral worden gezien als een praktische veiligheidsmarge.
Niemand kan voorspellen hoe lang een specifieke crisis duurt.
Een storing kan na enkele uren opgelost zijn, terwijl een ernstige storm of overstroming lokaal veel langer problemen kan veroorzaken.
Het noodpakket garandeert dus niet dat je iedere denkbare situatie kunt doorstaan.
Het zorgt er wel voor dat je niet onmiddellijk in de problemen komt wanneer dagelijkse voorzieningen onverwacht wegvallen.
Controleer wat je al hebt
Wie zich wil voorbereiden hoeft daarom niet direct naar de winkel te rennen.
Begin simpelweg thuis.
Controleer hoeveel drinkwater en houdbaar voedsel aanwezig is. Kijk of er een werkende zaklamp en batterijen zijn en zorg dat belangrijke medicijnen beschikbaar zijn.
Voeg daar eventueel een radio, powerbank, EHBO-spullen, hygiëneproducten en wat contant geld aan toe.
Denk vervolgens na over de specifieke behoeften van je eigen huishouden.
Het advies om minimaal 72 uur zelfstandig te kunnen functioneren is dus geen voorspelling dat er een grote ramp aankomt. Het is bedoeld om huishoudens weerbaarder te maken wanneer elektriciteit, water, internet of andere voorzieningen onverwacht uitvallen. Wie een beperkte noodvoorraad klaar heeft liggen, kan de eerste drie dagen zelfstandig overbruggen en zorgt er tegelijkertijd voor dat hulpdiensten zich tijdens een crisis eerst kunnen richten op de mensen die hun hulp het hardst nodig hebben.
Geschreven door
Lars de WitLars de Wit is editor bij Blijned en schrijft over nieuws en televisie. In zijn artikelen komen zowel grote gebeurtenissen als verhalen met een verrassende of menselijke twist voorbij: van noodweer en sportnieuws tot bijzondere vondsten, bekende gezichten en opvallende…
Alle 996 artikelen van Lars de Wit ›Volg Blijned
Het nieuws van vandaag, op de plek waar je toch al bent.