Nieuws

Grote tegenvaller voor gepensioneerden

Voor veel gepensioneerden die hoopten op opnieuw een flinke verhoging van hun pensioen, dreigt een tegenvaller. Na eerdere forse stijgingen binnen het vernieuwde pensioenstelsel blijven de verhogingen bij verschillende grote pensioenfondsen volgend jaar namelijk steken rond slechts 0,8 procent. Dat is aanzienlijk minder dan de verwachte inflatie van 2,9 procent.

Onder meer PMT, PFZW en BPF Bouw komen volgens berekeningen met beperkte verhogingen. Een belangrijke oorzaak is een nieuwe regel waarbij beleggingsresultaten niet meer in één keer worden verwerkt, maar over meerdere jaren worden uitgesmeerd.

Daardoor kan een goed beleggingsjaar veel minder snel leiden tot een forse verhoging van het pensioen.

Pensioenen gingen eerder juist flink omhoog

De hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel werd jarenlang voorbereid.

Sinds de eerste pensioenfondsen de overstap naar het nieuwe systeem maakten, kregen sommige deelnemers te maken met aanzienlijke verhogingen van hun pensioen.

Dat zorgde aanvankelijk voor veel optimisme.

De verwachting ontstond dat pensioenen binnen het nieuwe stelsel gemakkelijker konden meestijgen wanneer pensioenfondsen goede beleggingsresultaten behaalden.

Voor het komende jaar blijkt dat effect bij verschillende grote fondsen echter behoorlijk beperkt.

PMT verhoogt pensioen met 0,82 procent

Bij pensioenfonds PMT gaat het pensioen volgens de genoemde cijfers met 0,82 procent omhoog.

PFZW komt uit op een verhoging van 0,75 procent.

Bij BPF Bouw gaat het om ongeveer 0,8 procent.

Voor iemand die alleen naar het percentage kijkt, klinkt dat misschien als een kleine plus.

Maar daar staat tegenover dat de inflatie voor het betreffende jaar op ongeveer 2,9 procent wordt geraamd.

Verhoging blijft achter bij inflatie

Dat verschil is belangrijk voor gepensioneerden.

Wanneer prijzen gemiddeld met 2,9 procent stijgen en een pensioen met ongeveer 0,8 procent omhooggaat, houdt de pensioenuitkering dat jaar geen gelijke tred met de inflatie.

De koopkrachtontwikkeling hangt uiteraard ook af van andere factoren, zoals belastingen, toeslagen en persoonlijke uitgaven.

Maar puur gekeken naar pensioenverhoging tegenover inflatie is het verschil aanzienlijk.

Nieuwe spreidingsregel speelt grote rol

Dat de verhoging relatief beperkt blijft, heeft onder meer te maken met de manier waarop beleggingsresultaten binnen het nieuwe systeem worden verwerkt.

Er wordt gewerkt met een spreidingsregel.

Het beleggingsresultaat van één jaar wordt daarbij niet volledig in het daaropvolgende jaar verwerkt.

In plaats daarvan wordt het effect over drie jaar uitgesmeerd.

Dat moet voorkomen dat pensioenen van jaar tot jaar extreem sterk gaan schommelen.

Rendement niet in één keer uitgekeerd

Stel dat een pensioenfonds over een bepaald jaar een resultaat behaalt dat ruimte geeft voor een verhoging van 2,4 procent.

Door het resultaat over drie jaar te spreiden, wordt daarvan in het eerste jaar slechts ongeveer een derde verwerkt.

Dat komt neer op circa 0,8 procent.

De resterende delen verdwijnen niet automatisch.

Ze worden meegenomen naar de volgende jaren.

Daarmee ontstaat een systeem waarin goede én slechte resultaten geleidelijker in de pensioenuitkering terechtkomen.

Deel van verhoging schuift door naar later

Dat betekent ook dat een deel van het huidige resultaat al wordt meegenomen richting de daaropvolgende jaren.

In 2028 kan daar vervolgens een deel van het resultaat van het volgende beleggingsjaar bovenop komen.

Wanneer pensioenfondsen meerdere jaren achter elkaar vergelijkbare positieve resultaten behalen, kunnen die verschillende delen zich dus opstapelen.

Daardoor kan een beperkte verhoging in één afzonderlijk jaar een vertekend beeld geven van de ontwikkeling over een langere periode.

Bij gelijk resultaat kan verhoging oplopen

Wanneer de rendementen in de komende jaren bijvoorbeeld ongeveer gelijk zouden blijven aan het huidige niveau, kan het percentage geleidelijk verder oplopen.

In het rekenvoorbeeld zou de verhoging in 2028 dan rond 1,6 procent kunnen uitkomen.

Een jaar later zou dat richting 2,4 procent kunnen gaan.

Dat zijn echter rekenvoorbeelden en geen gegarandeerde pensioenverhogingen.

Toekomstige beleggingsresultaten staan immers niet vast.

Waarom worden resultaten eigenlijk uitgesmeerd?

De gedachte achter spreiding is dat pensioenuitkeringen minder sterk reageren op één uitzonderlijk goed of slecht beleggingsjaar.

Zonder spreiding zou een sterk jaar relatief snel voor een grote verhoging kunnen zorgen.

Maar het tegenovergestelde geldt eveneens.

Bij slechte beleggingsresultaten zouden gepensioneerden dan ook sneller met een negatieve aanpassing geconfronteerd kunnen worden.

Door resultaten over meerdere jaren te verdelen, moeten de veranderingen geleidelijker worden.

De keerzijde daarvan wordt nu zichtbaar: een positief resultaat leidt niet onmiddellijk tot een grote verhoging.

Voor gepensioneerden kan dat teleurstellend voelen

Voor mensen die vooral kijken naar wat er volgend jaar maandelijks bijkomt, kan een verhoging van ongeveer 0,8 procent tegenvallen.

Zeker wanneer tegelijkertijd boodschappen, verzekeringen, energie en andere dagelijkse kosten duurder worden.

Bij een inflatie van 2,9 procent is het verschil met een pensioenverhoging van rond 0,8 procent ruim twee procentpunt.

Dat betekent echter niet automatisch dat iedere gepensioneerde er exact zoveel in koopkracht op achteruitgaat.

De persoonlijke situatie blijft bepalend.

PMT vindt vergelijking over één jaar te beperkt

PMT-voorzitter Caspar Vlaar vindt dat de beperkte verhoging in perspectief moet worden geplaatst.

Volgens hem moet niet alleen naar één afzonderlijk jaar worden gekeken.

„Over 2026 en 2027 is de verhoging bij ons opgeteld 9 procent. Als we nog met het oude systeem hadden gewerkt, was dat niet meer dan 5 procent geweest.”

Daarmee benadrukt PMT dat deelnemers volgens het fonds over een langere periode wel degelijk voordeel hebben gehad van de overstap.

9 procent tegenover 5 procent

Dat verschil is aanzienlijk.

Volgens Vlaar komt de totale verhoging bij PMT over 2026 en 2027 dus uit op ongeveer 9 procent.

Onder het oude pensioenstelsel zou dat volgens hem maximaal ongeveer 5 procent zijn geweest.

Vanuit dat perspectief ziet PMT de verhoging van 0,82 procent niet als bewijs dat het nieuwe pensioenstelsel slechter uitpakt.

Het fonds kijkt naar de totale ontwikkeling over meerdere jaren.

Nieuwe systeem betekent niet ieder jaar forse stijging

De cijfers maken vooral duidelijk dat de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel niet betekent dat pensioenen automatisch ieder jaar fors omhooggaan.

De hoogte van toekomstige aanpassingen blijft afhankelijk van onder meer beleggingsresultaten en de regels waarmee die resultaten over verschillende jaren worden verdeeld.

Een sterk jaar op de financiële markten kan daardoor pas verspreid over meerdere jaren volledig zichtbaar worden in de pensioenuitkering.

Hetzelfde principe kan gelden wanneer resultaten juist tegenvallen.

Verschillen tussen pensioenfondsen blijven bestaan

Daarnaast is het belangrijk dat niet ieder pensioenfonds precies hetzelfde resultaat behaalt.

Pensioenfondsen hebben verschillende deelnemers, vermogens, beleggingsstrategieën en financiële uitgangsposities.

De genoemde percentages van PMT, PFZW en BPF Bouw kunnen daarom niet automatisch worden toegepast op iedere gepensioneerde in Nederland.

Wie precies wil weten hoeveel zijn of haar pensioen verandert, zal naar de communicatie van het eigen pensioenfonds moeten kijken.

Vooral volgend jaar voelt als tegenvaller

Voor gepensioneerden bij de genoemde fondsen blijft ondertussen één cijfer waarschijnlijk vooral hangen: ongeveer 0,8 procent.

Na de grote aandacht voor eerdere verhogingen kan dat behoorlijk mager aanvoelen.

Zeker omdat de verwachte prijsstijgingen een stuk hoger liggen.

Tegelijkertijd benadrukken pensioenfondsen dat het nieuwe systeem over een langere periode moet worden beoordeeld en dat een deel van positieve resultaten bewust wordt doorgeschoven.

Voor veel gepensioneerden valt de pensioenverhoging volgend jaar dus lager uit dan waarop zij mogelijk hadden gehoopt. PMT komt volgens de genoemde cijfers uit op 0,82 procent, PFZW op 0,75 procent en BPF Bouw op ongeveer 0,8 procent, terwijl de inflatie op 2,9 procent wordt geraamd. De belangrijkste verklaring is de spreidingsregel, waardoor beleggingsresultaten over drie jaar worden verdeeld. PMT benadrukt tegelijkertijd dat zijn pensioenen over 2026 en 2027 samen met 9 procent zijn verhoogd, tegenover volgens het fonds maximaal 5 procent wanneer het oude systeem nog had gegolden.

• Inflatie
• pensioen
• koopkracht

Geschreven door

Lars de Wit

Lars de Wit is editor bij Blijned en schrijft over nieuws en televisie. In zijn artikelen komen zowel grote gebeurtenissen als verhalen met een verrassende of menselijke twist voorbij: van noodweer en sportnieuws tot bijzondere vondsten, bekende gezichten en opvallende…

Alle 1020 artikelen van Lars de Wit ›