Nieuws

Geld op straat gevonden? Wie het meteen meeneemt, kan een dure fout maken

Je loopt nietsvermoedend over straat en ziet ineens een stapel briefgeld, een portemonnee vol pasjes of een glimmend horloge liggen. Even voelt het als de jackpot. Toch is het minder eenvoudig dan veel mensen denken om te bepalen of je zoiets mag houden. Wie te snel beslist, kan flink in de problemen komen.

Vinden betekent niet dat je het mag houden

In Nederland is het simpel: wat je vindt, is niet automatisch van jou. De regels staan in Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek, in de regeling voor gevonden voorwerpen. Daarin staan de rechten en plichten van de vinder en van de eigenaar die iets kwijt is.

De kern is dat je een vondst meldt en er zorgvuldig mee omgaat. Zo krijgt de eigenaar een eerlijke kans om zijn spullen terug te krijgen. Dat geldt voor een dure telefoon, maar in principe ook voor gevonden geld.

Steek je het toch stilletjes in eigen zak? Dan kan dat worden gezien als verduistering. Daarop staat volgens het Wetboek van Strafrecht een maximumstraf van drie jaar cel of een geldboete van de vijfde categorie. Bij een briefje van vijf euro zal het niet snel zo ver komen, maar bij een grote stapel geld of een kostbaar sieraad ligt dat anders.

Niet naar de politie, maar naar de gemeente

Veel mensen denken bij een gevonden portemonnee meteen aan het politiebureau. Dat is begrijpelijk, maar tegenwoordig is dat niet het juiste loket. Een vondst op straat meld je bij de gemeente waar je het voorwerp hebt gevonden.

Veel gemeenten hebben hiervoor een online formulier, vaak met de mogelijkheid om een foto mee te sturen. Je kunt ook naar het gemeentehuis gaan. Vraag altijd om een bewijs van je melding. Dat is later belangrijk als je het voorwerp wilt claimen.

Vind je iets in een winkel, openbaar gebouw, trein of bus? Dan gelden andere afspraken. Je levert de vondst in bij de eigenaar of vervoerder van die plek. Die heeft vaak een eigen afdeling voor gevonden voorwerpen.

Zelf bewaren of afgeven?

Na je melding heb je meestal twee opties. Je kunt de vondst bij de gemeente afgeven, zodat die het voorwerp bewaart. Of je houdt het zelf thuis. Dat mag, maar je moet het voorwerp dan in dezelfde staat houden als waarin je het hebt gevonden.

Let op: de gemeente kan in bepaalde gevallen eisen dat je het voorwerp bij haar in bewaring geeft. De regels verschillen bovendien per gemeente. Sommige gemeenten zeggen in hun beleid dat je met het afgeven van een vondst afstand doet van je recht om die na een jaar op te eisen. Wie het voorwerp later graag wil houden, kan daarom het beste eerst de regels van de eigen gemeente bekijken.

De grens ligt bij 450 euro

Of je ooit eigenaar kunt worden, hangt sterk af van de waarde. De grens ligt bij een dagwaarde van 450 euro. Gemeenten bewaren voorwerpen onder die waarde meestal drie maanden. Daarna worden ze vaak verkocht, vernietigd, hergebruikt of aan een goed doel gegeven.

Voor kostbare spullen met een waarde boven de 450 euro geldt een termijn van een jaar. Meldt de eigenaar zich in die periode niet, dan kan de vinder de nieuwe eigenaar worden. Dat jaar begint pas op het moment dat je de vondst officieel hebt gemeld. Wie de melding uitstelt, schiet zichzelf dus in de voet.

Heeft de gemeente het voorwerp in bewaring, dan moet je na afloop van de termijn zelf actie ondernemen. Sommige gemeenten geven je een maand om je te melden. Twijfelt de gemeente over de waarde? Dan bewaart ze het voorwerp soms voor de zekerheid een jaar.

Komt de eigenaar opdagen? Dan heb je recht op een beloning

Eerlijk zijn kan ook iets opleveren. Meldt de eigenaar zich, dan heb je volgens de wet recht op een redelijke beloning. Dat wordt ook wel vindersloon genoemd. De wet bepaalt niet precies hoeveel dat is. In de praktijk geldt vaak tien procent van de dagwaarde als richtlijn.

Vind je een tas met een waarde van 1.000 euro, dan kan het vindersloon dus rond de 100 euro liggen. Dat is een mooie bijkomstigheid, al zijn veel eerlijke vinders vooral blij dat de eigenaar zijn spullen terugkrijgt.

Uitzonderingen: paspoorten en schatten

Niet voor alle vondsten gelden dezelfde regels. Vind je een paspoort, identiteitskaart of rijbewijs, dan houdt de gemeente het document in. Het komt niet op de openbare lijst van gevonden voorwerpen te staan en de eigenaar moet meestal een nieuw document aanvragen.

Voor oude vondsten in de grond gelden ook aparte afspraken. Gaat het mogelijk om een archeologische vondst, dan moet je die zes maanden beschikbaar houden voor wetenschappelijk onderzoek. Daarna bepaalt een speciale regeling voor schatvinders wie eigenaar wordt.

In het kort

• Iets gevonden op straat? Meld het bij de gemeente, niet bij de politie.
• In een winkel, gebouw of het openbaar vervoer? Lever het in bij de eigenaar of vervoerder.
• Zelf bewaren mag, zolang je het voorwerp in goede staat houdt.
• Boven de 450 euro kun je na een jaar eigenaar worden. Die termijn begint vanaf je melding.
• Meldt de eigenaar zich, dan heb je recht op een redelijke beloning.

De volgende keer dat je iets waardevols op straat ziet liggen, weet je hoe het zit. Wie de vondst netjes meldt, helpt de eigenaar en houdt ook de kans open om het voorwerp na een jaar alsnog te krijgen. Twijfel je over je rechten of plichten? Raadpleeg dan een jurist of neem contact op met je gemeente.

Bron: Manly

• Gevonden geld
• Contant geld

Geschreven door

Lars de Wit

Lars de Wit is editor bij Blijned en schrijft over nieuws en televisie. In zijn artikelen komen zowel grote gebeurtenissen als verhalen met een verrassende of menselijke twist voorbij: van noodweer en sportnieuws tot bijzondere vondsten, bekende gezichten en opvallende…

Alle 1013 artikelen van Lars de Wit ›