Slecht nieuws voor miljoenen Nederlanders: gasprijs stijgt opnieuw flink
Nederland lijkt met voldoende gasvoorraden de winter in te gaan, maar huishoudens zijn daarmee nog niet verzekerd van een lage energierekening. Wie nu een nieuw energiecontract afsluit, betaalt volgens vergelijkingssite Independer gemiddeld €1,68 per kubieke meter gas. Een jaar geleden lag dat gemiddelde nog rond de €1,18. Voor een huishouden dat jaarlijks 1.200 kuub verbruikt, betekent dat op basis van deze tarieven een verschil van ongeveer €600 per jaar.
Opvallend genoeg lijkt een tekort aan gas op dit moment niet het grootste probleem. Volgens Energie Beheer Nederland (EBN) zit er voldoende gas in de Nederlandse opslagplaatsen om een gemiddelde winter door te komen.
Waarom stijgt de prijs dan toch zo sterk?
Gasprijs in een jaar tijd fors gestegen
Het verschil met vorig jaar is aanzienlijk.
Volgens de aangeleverde cijfers betaalde iemand die rond deze periode in 2025 een nieuw contract afsloot gemiddeld ongeveer €1,18 per kuub gas.
In oktober 2026 ligt dat rond de €1,68.
Dat is een stijging van €0,50 per kuub, oftewel ruim 42 procent.
Vooral huishoudens die binnenkort een nieuw contract moeten afsluiten, kunnen dat verschil in hun portemonnee merken.
Bij een jaarlijks verbruik van 1.000 kuub komt een prijsverschil van €0,50 neer op ongeveer €500 per jaar. Bij 1.500 kuub loopt het verschil op tot ongeveer €750.
Het daadwerkelijke verschil op de totale energierekening hangt uiteraard ook af van het specifieke contract, vaste kosten, eventuele kortingen en het elektriciteitsverbruik.
Nederlandse gasopslagen minder vol
De hogere prijs komt op een moment waarop de Nederlandse gasvoorraden minder goed gevuld zijn dan in de afgelopen jaren.
Nederland beschikt over verschillende grote ondergrondse opslagplaatsen. Deze worden doorgaans tijdens de warmere maanden gevuld, zodat in de winter extra gas beschikbaar is wanneer huishoudens en bedrijven meer verbruiken.
Volgens de aangeleverde cijfers was in augustus slechts ongeveer 45 procent van de opslagcapaciteit gevuld.
Dat was aanzienlijk minder dan in voorgaande jaren.
Rond hetzelfde moment in 2025 zou de vulgraad ongeveer 71,9 procent zijn geweest. In 2024 ging het zelfs om 92,1 procent.
Aanvankelijk was het de bedoeling om voor deze winter een vulgraad van 80 procent te bereiken.
Dat doel bleek niet haalbaar.
Daarom werd het streefpercentage volgens de aangeleverde informatie verlaagd naar de Europese minimumeis van 64 procent. Die grens zou inmiddels wel zijn gehaald.
Toch 93 TWh gas beschikbaar
Een lagere vulgraad betekent echter niet automatisch dat Nederland deze winter zonder gas komt te zitten.
Volgens de cijfers bevindt zich momenteel ongeveer 93 terawattuur (TWh) aan gas in de Nederlandse opslagplaatsen.
Ter vergelijking: tijdens de afgelopen vijf winters werd gemiddeld ongeveer 70 TWh uit de opslag gehaald.
Wanneer de komende winter ongeveer volgens een gemiddeld patroon verloopt, lijkt de huidige buffer volgens de door Independer aangehaalde deskundigen daarom voldoende.
Bovendien is Nederland niet uitsluitend afhankelijk van opgeslagen gas.
Tijdens de winter blijft er nieuwe energie binnenkomen. Nederland importeert onder meer gas uit Noorwegen en vloeibaar aardgas (LNG) via internationale leveringen. Daarnaast vindt nog gaswinning plaats uit kleinere velden op land en in de Noordzee.
De voorraad onder de grond moet daarom vooral worden gezien als een belangrijke buffer naast de reguliere aanvoer.
Waarom wordt gas dan toch duurder?
Dat er voldoende gas beschikbaar lijkt, betekent niet automatisch dat gas goedkoop is.
De prijs wordt namelijk op een veel grotere internationale markt bepaald.
Nederland concurreert samen met andere Europese landen om beschikbare hoeveelheden gas en LNG.
Daarbij spelen niet alleen de Nederlandse voorraden een rol, maar bijvoorbeeld ook de Europese vraag, internationale aanvoer, weersverwachtingen en geopolitieke spanningen.
Wanneer handelaren vrezen dat toekomstige leveringen onder druk kunnen komen te staan, kan dat al voldoende zijn om prijzen te laten stijgen.
Energiebedrijven kopen bovendien een deel van hun energie vooraf in.
Onrust op de groothandelsmarkt kan daardoor uiteindelijk terechtkomen in de tarieven die consumenten aangeboden krijgen.
Internationale onrust raakt Nederlandse huishoudens
De Europese energiemarkt is de afgelopen jaren extra gevoelig geworden voor internationale ontwikkelingen.
De oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft de Europese gasmarkt ingrijpend veranderd.
Europa is daardoor onder andere sterker afhankelijk geworden van andere leveranciers en LNG.
Ook spanningen in het Midden-Oosten kunnen invloed hebben op energieprijzen wanneer handelaren vrezen voor verstoringen van belangrijke internationale handels- en energieroutes.
Zelfs wanneer er uiteindelijk geen fysiek tekort ontstaat, kan die onzekerheid prijzen tijdelijk omhoogduwen.
Dat verklaart mede waarom een redelijk gevulde Nederlandse gasopslag en een hoge consumentenprijs tegelijkertijd kunnen bestaan.
Vooral nieuwe contracten worden geraakt
Belangrijk is dat het genoemde gemiddelde van €1,68 per kuub betrekking heeft op nieuwe energiecontracten.
Niet ieder huishouden gaat deze prijs dus onmiddellijk betalen.
Wie nog een vast energiecontract heeft waarin een lager gastarief is afgesproken, blijft dat tarief normaal gesproken betalen zolang het contract loopt.
Pas wanneer het contract afloopt, wordt het actuele prijsniveau belangrijk.
Voor huishoudens met een variabel contract ligt dat anders.
Leveranciers kunnen variabele tarieven periodiek aanpassen volgens de voorwaarden van het contract. Als de groothandelsprijzen langere tijd hoog blijven, kunnen dergelijke klanten de stijging daardoor eerder gaan merken.
Dit kan €500 tot €750 per jaar schelen
Het effect wordt duidelijk wanneer de genoemde tarieven naast elkaar worden gezet.
Een huishouden dat 1.000 kuub gas per jaar gebruikt, zou bij een prijs van €1,18 per kuub uitkomen op €1.180. Bij €1,68 wordt dat €1.680.
Dat is €500 verschil.
Bij 1.200 kuub loopt het verschil op tot €600 en bij 1.500 kuub tot €750.
Vooral bewoners van grotere of minder goed geïsoleerde woningen kunnen daardoor relatief hard worden geraakt.
Wie weinig gas gebruikt of grotendeels elektrisch verwarmt, merkt vanzelfsprekend minder van een hogere gasprijs.
Koude winter kan voor extra druk zorgen
Hoe de gasprijs zich de komende maanden ontwikkelt, hangt voor een belangrijk deel af van het weer.
Tijdens een zachte winter gebruiken huishoudens minder energie voor verwarming.
De gasvoorraden lopen dan minder snel terug en ook andere Europese landen hoeven minder gas in te kopen.
Dat kan rust geven op de markt.
Een langdurige koude periode kan precies het tegenovergestelde veroorzaken.
Wanneer miljoenen Europese huishoudens tegelijkertijd meer gaan stoken, neemt de vraag snel toe. De opslagplaatsen worden sneller leeggetrokken en er moet mogelijk meer gas worden geïmporteerd.
Dat kan opnieuw opwaartse druk op de prijzen veroorzaken.
Of dat deze winter daadwerkelijk gebeurt, is nu nog niet te voorspellen.
Zelf gas besparen wordt opnieuw interessanter
Huishoudens hebben nauwelijks invloed op de internationale gasmarkt, maar wel op hun eigen verbruik.
Een thermostaat één graad lager zetten kan bijvoorbeeld al verschil maken. Ook korter douchen, tocht verminderen en alleen de ruimtes verwarmen die daadwerkelijk worden gebruikt kunnen het gasverbruik terugbrengen.
Bij oudere woningen kunnen grotere maatregelen uiteindelijk meer opleveren.
Denk aan dak-, vloer- of spouwmuurisolatie, beter isolerend glas of een hybride of volledig elektrische warmtepomp wanneer de woning daarvoor geschikt is.
Dergelijke maatregelen vragen wel om een investering en zijn niet voor ieder huis of huishouden even aantrekkelijk.
Geen direct tekort, wel een hogere rekening
Voorlopig ontstaat daardoor een opvallende situatie.
Nederland beschikt volgens de aangeleverde cijfers over ongeveer 93 TWh gas in de ondergrondse opslag. Dat is minder dan in eerdere jaren, maar zou in combinatie met nieuwe aanvoer voldoende moeten zijn voor een gemiddelde winter.
Tegelijkertijd betalen consumenten die nu een nieuw contract afsluiten aanzienlijk meer dan een jaar geleden.
De twee zaken spreken elkaar niet tegen.
Of er voldoende gas beschikbaar is en hoeveel een kuub gas kost, zijn twee verschillende vragen. De prijs wordt mede bepaald door verwachtingen en ontwikkelingen op de internationale markt.
Voor huishoudens die binnenkort een nieuw energiecontract nodig hebben, kan het daarom verstandig zijn om tarieven goed te vergelijken. Met een gemiddeld gastarief van €1,68 per kuub kan het verschil met vorig jaar bij een doorsnee gasverbruik immers al snel oplopen tot honderden euro’s per jaar.
