Werkgever belt na je ziekmelding? Deze ene vraag hoef je niet te beantwoorden
Laatste update:
Je wordt ’s ochtends wakker met koorts, flinke hoofdpijn of een buikgriep en al snel is duidelijk dat werken er vandaag niet in zit. Je meldt je z!ek bij je werkgever en kruipt weer terug in bed. Maar krijg je die dag eigenlijk gewoon betaald? Mag je werkgever vragen wat je precies mankeert? En wat gebeurt er met je vakantiedagen?
Voor veel werknemers zijn de regels rond z!ekte lang niet allemaal duidelijk. Zeker omdat naast de wettelijke regels ook je cao en arbeidsovereenkomst een belangrijke rol kunnen spelen.
Eén ding is alvast goed om te weten: je hoeft je werkgever in principe niet te vertellen welke z!ekte of klachten je hebt.
Nederlanders melden zich nog altijd veel z!ek
Z!ekteverzuim blijft in Nederland op een relatief hoog niveau.
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg het z!ekteverzuim onder werknemers in het eerste kwartaal van 2026 5,8 procent.
Dat percentage was even hoog als een jaar eerder en ligt boven het langjarige gemiddelde. Sinds 1996 bedraagt dat gemiddelde volgens het CBS ongeveer 5,0 procent.
Griep, verkoudheid en andere virusinfecties behoren tot de meest genoemde oorzaken van z!ekteverzuim.
Er bestaan tegelijkertijd grote verschillen tussen sectoren.
In de gezondheids- en welzijnszorg lag het verzuim bijvoorbeeld op 8,2 procent. Binnen het sociaal werk steeg het percentage volgens de aangeleverde cijfers van 7,7 naar 8,3 procent.
Zo moet je jezelf z!ekmelden
Wanneer je niet kunt werken, moet je jezelf volgens de regels van je werkgever z!ekmelden.
Hoe dat precies moet, kan per bedrijf verschillen.
Bij de ene werkgever volstaat een telefoontje naar de leidinggevende, terwijl ergens anders een specifiek nummer of systeem wordt gebruikt.
Vaak staat de procedure beschreven in het verzuimprotocol.
Het is verstandig om die regels daadwerkelijk te volgen. Alleen een WhatsApp-bericht naar een collega of leidinggevende sturen is bijvoorbeeld niet automatisch voldoende wanneer binnen het bedrijf is afgesproken dat een z!ekmelding telefonisch moet gebeuren.
Je baas mag niet zomaar vragen wat je hebt
Een veelvoorkomend misverstand gaat over de medische reden van je z!ekmelding.
Je werkgever mag niet zomaar vragen naar je diagnose of medische klachten.
Je hoeft dus niet aan je leidinggevende uit te leggen dat je bijvoorbeeld griep, migraine, rugklachten of een andere aandoening hebt.
Medische informatie hoort thuis bij de bedrijfsarts en niet bij je werkgever.
Vertel je uit jezelf wat je mankeert, dan mag dat natuurlijk wel. Het verschil is dat je niet verplicht bent die medische informatie te verstrekken.
Dit mag je werkgever wél vragen
Dat betekent niet dat je werkgever helemaal niets mag vragen.
Er kan bijvoorbeeld worden gevraagd hoe lang je verwacht afwezig te zijn en hoe je bereikbaar bent.
Ook kan het belangrijk zijn om te weten of er lopende afspraken of werkzaamheden zijn die door collega’s moeten worden overgenomen.
De werkgever mag dus praktische informatie verzamelen die noodzakelijk is om met je afwezigheid om te gaan.
Voor de medische beoordeling gelden andere regels. Daarvoor kan de bedrijfsarts worden ingeschakeld.
Krijg je gewoon salaris als je z!ek bent?
Dan misschien wel de belangrijkste vraag: wat gebeurt er met je loon?
In Nederland moet een werkgever bij z!ekte in principe gedurende maximaal twee jaar een deel van het loon blijven betalen.
Het wettelijke uitgangspunt is minimaal 70 procent van het loon.
Tijdens het eerste z!ektejaar gelden daarnaast regels waardoor de loondoorbetaling niet zomaar onder het voor jou geldende wettelijke minimum mag uitkomen.
Dat betekent overigens niet dat iedere z!eke werknemer automatisch slechts 70 procent ontvangt.
Veel werknemers krijgen meer
In cao’s en arbeidsovereenkomsten kunnen namelijk gunstigere afspraken zijn gemaakt.
Zo zijn er werknemers die gedurende het eerste z!ektejaar 100 procent van hun salaris doorbetaald krijgen.
Bij andere werkgevers kan een ander percentage gelden.
Het is daarom verstandig om bij een z!ekmelding niet uitsluitend naar de wettelijke ondergrens te kijken.
Pak ook je arbeidsovereenkomst en eventueel de cao erbij.
Daarin kan precies staan welk percentage van je salaris wordt doorbetaald en of dat percentage gedurende een langere z!ekteperiode verandert.
Tijdelijk contract en z!ek
Ook met een tijdelijk arbeidscontract kun je recht hebben op loondoorbetaling bij z!ekte.
Zolang het arbeidscontract loopt, blijft de werkgever in principe verantwoordelijk voor de loondoorbetaling volgens de geldende regels.
Dat betekent echter niet dat een tijdelijk contract vanwege z!ekte automatisch wordt verlengd.
Loopt je contract af terwijl je nog steeds z!ek bent, dan kan de situatie veranderen.
Je kunt vervolgens mogelijk onder de Z!ektewet vallen en een uitkering via het UWV krijgen.
Pas op voor wachtdagen
Er bestaat nog een regel die voor een onaangename verrassing op je loonstrook kan zorgen.
Sommige werkgevers werken met zogenoemde wachtdagen.
Dat zijn de eerste dagen van een z!ekteperiode waarover geen loon wordt betaald.
Een werkgever kan echter niet zomaar besluiten om bij iedere z!ekmelding een of twee dagen salaris in te houden.
Er mogen maximaal twee wachtdagen gelden en daarvoor moet een grondslag bestaan in bijvoorbeeld je arbeidsovereenkomst of cao.
Staat er niets over wachtdagen in de voor jou geldende afspraken, dan kan je werkgever ze niet zomaar toepassen.
Bouw je tijdens z!ekte vakantiedagen op?
Wie langere tijd z!ek is, hoeft niet automatisch bang te zijn dat de opbouw van wettelijke vakantiedagen stopt.
Ook tijdens z!ekte loopt de opbouw van vakantiedagen in beginsel door.
Z!ekte en vakantie zijn bovendien twee verschillende zaken.
Dat wordt vooral belangrijk wanneer je juist tijdens een geplande vakantie z!ek wordt.
Z!ek tijdens je vakantie? Meld het direct
Stel dat je een week vakantie hebt opgenomen en op de tweede dag flink z!ek wordt.
Dan is het verstandig om je direct volgens de geldende procedure z!ek te melden bij je werkgever.
Wanneer aan de voorwaarden voor een correcte z!ekmelding wordt voldaan, kunnen de betreffende dagen als z!ektedagen worden aangemerkt in plaats van als vakantiedagen.
Ze worden dan niet zonder meer van je vakantiesaldo afgeschreven.
Dat kan een flink verschil maken wanneer je bijvoorbeeld meerdere dagen z!ek in je hotelkamer ligt.
Wacht daarom niet tot je weer thuis bent voordat je meldt dat je tijdens je vakantie z!ek bent geworden.
Z!ek en tóch op vakantie
De omgekeerde situatie komt eveneens voor.
Je bent al z!ekgemeld, maar hebt een vakantie gepland en zou toch graag vertrekken.
Z!ek zijn betekent niet automatisch dat je nooit op vakantie mag.
Belangrijk is onder meer dat een vakantie je herstel en eventuele re-integratie niet belemmert.
Daarom is het verstandig om dit vooraf met je werkgever te bespreken. Afhankelijk van de situatie kan ook de bedrijfsarts daarbij een rol spelen.
Ga niet zonder overleg weg wanneer je midden in een z!ekte- of re-integratietraject zit.
Vakantiedagen opnemen tijdens z!ekte
Een werknemer kan tijdens een z!ekteperiode ook vakantiedagen opnemen.
Die dagen worden dan daadwerkelijk van het vakantiesaldo afgetrokken.
Daar staat iets belangrijks tegenover.
Over opgenomen wettelijke vakantiedagen geldt in beginsel het normale vakantieloon. Daardoor kan het bedrag dat je tijdens zo’n vakantiedag ontvangt verschillen van het percentage dat je tijdens gewone z!ektedagen krijgt doorbetaald.
Dit onderwerp heeft ook geleid tot uitspraken op Europees niveau over het recht op betaald verlof.
Na zes weken wordt het serieuzer
Bij een paar dagen griep krijg je doorgaans niet meteen te maken met een uitgebreid re-integratietraject.
Wanneer de z!ekte langer duurt, verandert dat.
Dan komt de Wet verbetering poortwachter in beeld.
Werknemer en werkgever krijgen verschillende verplichtingen om samen te werken aan herstel en terugkeer naar het werk.
Rond de zesde z!ekteweek maakt de bedrijfsarts doorgaans een probleemanalyse.
Daarin wordt gekeken naar de mogelijkheden en beperkingen rondom terugkeer naar het werk.
Plan van aanpak
Vervolgens stellen werkgever en werknemer rond de achtste z!ekteweek samen een plan van aanpak op.
Daarin wordt vastgelegd hoe aan re-integratie wordt gewerkt.
Gedurende het traject wordt regelmatig bekeken of de gemaakte afspraken nog passend zijn en of aanpassingen nodig zijn.
Zowel werkgever als werknemer heeft daarbij verantwoordelijkheden.
Het is dus niet zo dat je jezelf na een langdurige z!ekmelding uitsluitend hoeft te richten op thuisblijven totdat je volledig bent hersteld.
Wanneer werken gedeeltelijk weer mogelijk is, kan re-integratie al eerder beginnen.
Na bijna twee jaar mogelijk WIA
Wanneer iemand langdurig arbeidsongeschikt blijft, kan uiteindelijk de WIA in beeld komen.
Na bijna twee jaar z!ekte kan bij het UWV worden beoordeeld in hoeverre iemand nog kan werken en of er recht bestaat op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Dat is een veel uitgebreider traject dan een gewone z!ekmelding vanwege bijvoorbeeld griep.
Juist daarom is het bij langdurige z!ekte belangrijk om de afspraken met werkgever, bedrijfsarts en UWV goed bij te houden.
Controleer vooral je eigen cao
De wettelijke regels vormen uiteindelijk slechts de basis.
Je cao of arbeidscontract kan op verschillende punten gunstigere of aanvullende afspraken bevatten.
Denk bijvoorbeeld aan volledige loondoorbetaling gedurende het eerste z!ektejaar, wachtdagen en procedures rondom z!ekmelden en re-integratie.
Wie zich z!ek meldt, hoeft zijn werkgever dus niet te vertellen wat hij precies mankeert. Je hebt in beginsel recht op loondoorbetaling en blijft tijdens z!ekte vakantiedagen opbouwen. Maar hoeveel salaris je precies ontvangt en welke aanvullende afspraken gelden, kan afhangen van je cao en arbeidsovereenkomst. Juist daarom kan het verstandig zijn die documenten eens te controleren vóórdat een z!ekmelding onverwacht gevolgen heeft voor je loonstrook.
Geschreven door
Lars de WitLars de Wit is editor bij Blijned en schrijft over nieuws en televisie. In zijn artikelen komen zowel grote gebeurtenissen als verhalen met een verrassende of menselijke twist voorbij: van noodweer en sportnieuws tot bijzondere vondsten, bekende gezichten en opvallende…
Alle 997 artikelen van Lars de Wit ›Volg Blijned
Het nieuws van vandaag, op de plek waar je toch al bent.