Tegenvaller voor gezinnen: dit gaat er veranderen aan de kinderbijslag
Laatste update:
Nederlandse gezinnen krijgen de komende jaren mogelijk te maken met een flinke verandering in de manier waarop financiële ondersteuning voor kinderen wordt geregeld. Het kabinet wil de kinderbijslag en het kindgebonden budget uiteindelijk samenvoegen tot één nieuwe kindregeling. Daarnaast staat voor 2029 een ingrijpende verandering van de kinderopvangtoeslag gepland.
Het doel klinkt eenvoudig: minder ingewikkelde aanvragen, meer zekerheid over het bedrag waarop gezinnen recht hebben en vooral minder risico op forse terugvorderingen.
Voor ouders is er tegelijkertijd nog veel onzeker.
Want hoeveel gaat de nieuwe kindregeling straks bedragen? Wie gaat erop vooruit en wie mogelijk achteruit? En wanneer wordt de samenvoeging daadwerkelijk ingevoerd?
Op die vragen bestaat momenteel nog geen definitief antwoord.
Kinderbijslag en kindgebonden budget moeten één regeling worden
Op dit moment bestaan de kinderbijslag en het kindgebonden budget nog gewoon naast elkaar.
Kinderbijslag wordt door de Sociale Verzekeringsbank (SVB) uitgekeerd en is niet afhankelijk van het inkomen van de ouders.
Het kindgebonden budget werkt anders.
Dat is een inkomensafhankelijke bijdrage in de kosten voor kinderen tot 18 jaar. De hoogte ervan hangt onder meer samen met het inkomen en de persoonlijke situatie van het huishouden.
Het kabinet wil die twee systemen uiteindelijk samenbrengen.
In plaats van twee afzonderlijke regelingen moet er één overzichtelijke kindregeling komen binnen één wettelijk kader.
Geen samenvoeging in 2026
Daarbij is één belangrijke correctie nodig op berichten die hierover online rondgaan.
De nieuwe kindregeling is niet op 1 januari 2026 ingevoerd.
Ook gedurende 2026 bestaan de kinderbijslag en het kindgebonden budget nog steeds afzonderlijk.
Het kabinet maakte in juni 2026 bekend dat het werkt aan de nieuwe regeling en verschillende mogelijkheden onderzoekt.
Eind oktober sprak de Rijksoverheid nog altijd over het op termijn samenvoegen van beide regelingen.
Er is dus wel een duidelijke politieke richting gekozen, maar gezinnen moeten er niet vanuit gaan dat er op korte termijn automatisch één nieuwe betaling voor in de plaats komt.
Hoger vast bedrag en kleiner inkomensafhankelijk gedeelte
Er is inmiddels wel meer bekend over hoe de toekomstige regeling er globaal uit zou kunnen zien.
Het kabinet denkt aan één kindregeling die uit twee belangrijke onderdelen bestaat.
Er moet een relatief groot vast gedeelte komen en daarnaast een kleiner variabel bedrag dat afhankelijk kan zijn van het inkomen.
Dat verschilt van de huidige situatie, waarin de kinderbijslag volledig inkomensonafhankelijk is en het kindgebonden budget juist sterk samenhangt met het inkomen.
Hoe hoog beide onderdelen worden, is nog niet vastgesteld.
Ook de precieze inkomensgrenzen en afbouw moeten nog worden uitgewerkt.
Automatisch geld ontvangen
Een van de ambities is dat gezinnen uiteindelijk zo weinig mogelijk zelf hoeven te regelen.
Het kabinet onderzoekt daarom of de toekomstige kindregeling automatisch kan worden toegekend aan de hand van informatie die al bij de overheid bekend is.
Ouders zouden dan niet opnieuw allerlei gegevens hoeven aan te leveren of afzonderlijke aanvragen hoeven in te dienen.
Dat moet ook voorkomen dat gezinnen financiële ondersteuning mislopen terwijl ze er eigenlijk wel recht op hebben.
Tegelijkertijd is zo’n systeem technisch ingewikkeld.
De overheid moet immers over voldoende actuele en betrouwbare gegevens beschikken om automatisch het juiste bedrag vast te stellen.
Terugvorderingen moeten zoveel mogelijk verdwijnen
Een ander belangrijk doel is het beperken van terugvorderingen.
Bij het huidige kindgebonden budget kan een verandering in inkomen ertoe leiden dat achteraf blijkt dat een huishouden te veel heeft ontvangen.
Dat geld kan vervolgens worden teruggevorderd.
Voor gezinnen kan dat grote financiële onzekerheid opleveren.
Het kabinet onderzoekt daarom verschillende manieren om het inkomen mee te nemen zonder dat kleine veranderingen onmiddellijk tot grote correcties achteraf leiden.
Een van de mogelijkheden is om te werken met historische inkomensgegevens.
Daarbij zou bijvoorbeeld worden gekeken naar inkomen dat al definitief bij de overheid bekend is.
Actueel inkomen is andere mogelijkheid
Daar zit echter ook een nadeel aan.
Wanneer een gezin plotseling veel minder gaat verdienen, kan een ouder inkomensgegeven juist een verkeerd beeld geven van de actuele financiële situatie.
Daarom wordt ook onderzocht of het mogelijk is om met het inkomen van hetzelfde jaar te werken.
De ideale oplossing zou volgens het kabinet een systeem zijn waarin gezinnen automatisch het juiste bedrag krijgen op basis van betrouwbare gegevens, zonder dat daar later grote terugvorderingen uit voortkomen.
Wat betekent dit voor de hoogte van de kinderbijslag?
Dat is momenteel nog niet exact te zeggen.
De plannen betekenen niet simpelweg dat de bestaande kinderbijslag verdwijnt en ouders vervolgens minder geld krijgen.
Het voornemen is juist om de kinderbijslag en het kindgebonden budget in één nieuw systeem onder te brengen.
Hoeveel een individueel gezin daarin ontvangt, zal afhangen van de uiteindelijke vormgeving.
Daarom is het momenteel niet mogelijk om betrouwbaar te zeggen welke inkomensgroepen erop vooruit- of achteruitgaan.
Daarvoor moeten eerst concrete bedragen, inkomensgrenzen en afbouwpercentages bekend zijn.
In 2026 verandert er dus nog niets aan de twee regelingen
Voor gezinnen is dat misschien wel het belangrijkste om te weten.
In 2026 blijven kinderbijslag en kindgebonden budget afzonderlijke regelingen.
Sterker nog: de kinderbijslag is per 1 januari 2026 door reguliere indexatie verhoogd.
Ook het kindgebonden budget bestaat nog steeds. Voor bepaalde inkomensgroepen veranderden de bedragen in 2026 eveneens.
Ouders moeten daarom voorlopig gewoon rekening houden met de bestaande regels.
Kinderopvang verandert wél ingrijpend
Naast de plannen voor kinderbijslag en het kindgebonden budget werkt het kabinet aan een veel concretere hervorming van de kinderopvang.
Daar staat inmiddels een duidelijke streefdatum voor.
Het nieuwe financieringsstelsel moet op 1 januari 2029 ingaan.
De huidige kinderopvangtoeslag moet dan verdwijnen.
In plaats daarvan gaat de overheid een subsidie rechtstreeks aan kinderopvangorganisaties en gastouderbureaus betalen.
Ouders ontvangen het geld dus niet langer eerst zelf.
Geen grote terugvordering meer bij ouders
Dat moet een van de grootste problemen van het huidige toeslagensysteem oplossen.
Nu krijgen ouders kinderopvangtoeslag en wordt achteraf definitief vastgesteld of zij daadwerkelijk recht hadden op het volledige ontvangen bedrag.
Als de persoonlijke situatie anders blijkt dan vooraf ingeschat, kan een terugvordering volgen.
In het nieuwe systeem moet dat fundamenteel veranderen.
De overheid controleert vooraf of ouders aan de voorwaarden voldoen en betaalt vervolgens rechtstreeks aan de opvangorganisatie.
Als later iets verandert, moet dat volgens de huidige plannen alleen gevolgen hebben voor toekomstige betalingen.
Grote terugvorderingen bij ouders moeten daarmee verdwijnen.
95,6 procent van maximum uurprijs
Ook over de hoogte van de geplande kinderopvangvergoeding is inmiddels meer duidelijk dan in eerdere plannen.
Het kabinet werkt toe naar een vergoeding van 95,6 procent van de maximum uurprijs in 2029 voor werkende ouders.
De vergoeding wordt bovendien niet langer afhankelijk van het inkomen.
Werkende ouders krijgen volgens het huidige voorstel hetzelfde vergoedingspercentage.
Wel blijft er een eigen bijdrage bestaan.
En wanneer een kinderopvangorganisatie meer vraagt dan de maximale uurprijs waarover de overheid subsidie verstrekt, kan het bedrag boven die grens voor rekening van de ouders blijven.
Vergoeding gaat de komende jaren al omhoog
Gezinnen hoeven niet tot 2029 te wachten voordat er iets verandert aan de kinderopvangtoeslag.
Het kabinet verhoogt de vergoeding stapsgewijs.
Ook in 2027 wordt een volgende stap gezet.
Volgens de plannen krijgen werkende ouders met een gezamenlijk toetsingsinkomen tot ongeveer 72.000 euro in 2027 recht op het maximale vergoedingspercentage binnen het huidige toeslagenstelsel.
De overheid heeft daarvoor honderden miljoenen euro’s extra uitgetrokken.
Tweede en Eerste Kamer moeten nog beslissen
Ook de kinderopvangplannen zijn overigens nog niet volledig definitief.
Het wetsvoorstel voor het nieuwe financieringsstelsel is naar de Raad van State gestuurd en moet vervolgens door het parlement worden behandeld.
De Tweede en Eerste Kamer moeten er dus nog mee instemmen voordat de hervorming definitief kan worden ingevoerd.
Dat is belangrijk, omdat plannen gedurende een wetgevingstraject nog kunnen veranderen.
Wat moeten ouders nu doen?
Voorlopig hoeven gezinnen vanwege de toekomstige kindregeling geen speciale actie te ondernemen.
Kinderbijslag blijft via de bestaande systematiek lopen.
Voor het kindgebonden budget blijft het wel belangrijk dat de gegevens waarop de toeslag is gebaseerd correct zijn.
Veranderingen in bijvoorbeeld inkomen, vermogen of de samenstelling van het huishouden kunnen invloed hebben op het recht op kindgebonden budget en de hoogte daarvan.
Ook de kinderopvangtoeslag blijft voorlopig bestaan.
De overgang naar rechtstreekse financiering staat pas voor 2029 gepland.
Grote hervorming, maar nog veel onzeker
De richting die het kabinet kiest is daarmee duidelijker dan de precieze uitwerking.
Nederland moet uiteindelijk af van een systeem waarin gezinnen met kinderen met verschillende regelingen, uitvoerders en mogelijke terugvorderingen te maken krijgen.
Kinderbijslag en kindgebonden budget moeten één eenvoudiger kindregeling worden.
Daarnaast moet in 2029 de kinderopvangtoeslag verdwijnen en plaatsmaken voor rechtstreekse financiering van kinderopvangorganisaties.
Voor gezinnen is vooral belangrijk dat de veelbesproken samenvoeging van kinderbijslag en kindgebonden budget in 2026 nog niet heeft plaatsgevonden. Het kabinet werkt aan die nieuwe kindregeling, maar de invoeringsdatum, bedragen en inkomensgrenzen moeten nog worden vastgesteld. De grote verandering die wél concreet voor 2029 op de planning staat, is het verdwijnen van de kinderopvangtoeslag en de overstap naar rechtstreekse financiering van de kinderopvang.
Geschreven door
Emma VermeerEmma Vermeer is editor bij Blijned en schrijft over royalty en politiek. Ze volgt zowel opvallende momenten rond het koningshuis als ontwikkelingen die het politieke landschap in Nederland veranderen.
Alle 366 artikelen van Emma Vermeer ›Volg Blijned
Het nieuws van vandaag, op de plek waar je toch al bent.