Pas op: met deze nieuwe telefoontruc plunderen oplichters bankrekeningen
Laatste update:
Een telefoontje van een zogenaamde bankmedewerker, het downloaden van een app en vervolgens de bankpas tegen de telefoon houden. Met die geraffineerde werkwijze zijn in slechts drie weken tijd ongeveer 170 Nederlanders opgelicht. De totale schade bedraagt volgens de p0litie maar liefst 380.000 euro. Opvallend: onder de slacht0ffers bevinden zich ook veel twintigers en dertigers.
De p0litie heeft inmiddels twee verdachten aangehouden en servers uitgeschakeld die bij de oplichting zouden zijn gebruikt. Toch blijft waakzaamheid geboden, want dezelfde of een vergelijkbare truc kan opnieuw worden toegepast.
Het begint met een geloofwaardig telefoontje
De werkwijze begint met een telefoontje dat in eerste instantie weinig argwaan hoeft te wekken.
Slacht0ffers krijgen een computerstem te horen die vertelt dat er verdachte betalingen op hun bankrekening zijn geconstateerd. Wie meer informatie wil, wordt gevraagd op een toets te drukken.
Daarna komt een persoon aan de lijn die zich voordoet als medewerker van de bank.
De zogenaamde bankmedewerker vertelt rustig en professioneel dat er snel moet worden gehandeld om te voorkomen dat er geld van de rekening verdwijnt.
Juist die combinatie van autoriteit en tijdsdruk maakt de truc gevaarlijk.
Slacht0ffers krijgen het gevoel dat ze hun geld juist proberen te beschermen, terwijl ze in werkelijkheid de oplichters helpen.
Bankpas tegen achterkant van telefoon
Vervolgens komt het belangrijkste onderdeel van de truc.
Het slacht0ffer krijgt de opdracht een app te downloaden. Daarna moet de bankpas tegen de achterkant van de mobiele telefoon worden gehouden.
Voor veel mensen klinkt dat tegenwoordig misschien niet eens zo vreemd. Smartphones worden immers voortdurend gebruikt voor betalingen en andere bankzaken.
Maar juist op dat moment gaat het mis.
Volgens de p0litie gebruiken de criminelen de app om informatie van de bankpas uit te lezen en door te sturen. Daarmee kunnen zij vervolgens elders transacties uitvoeren en geld buitmaken.
Terwijl het slacht0ffer denkt bezig te zijn met het blokkeren of beveiligen van zijn rekening, zijn de criminelen dus juist bezig toegang te krijgen tot zijn geld.
380.000 euro buitgemaakt
De omvang van de zaak is fors.
In een periode van slechts drie weken zouden ongeveer 170 mensen slacht0ffer zijn geworden.
Gezamenlijk raakten zij volgens de aangeleverde informatie ongeveer 380.000 euro kwijt.
Dat komt gemiddeld neer op ruim 2.200 euro per slacht0ffer, al betekent dat uiteraard niet dat iedereen hetzelfde bedrag verloor.
De slacht0ffers komen uit verschillende delen van Nederland.
Opvallend veel jonge slacht0ffers
Wie bij telefonische bankfraude vooral aan oudere slacht0ffers denkt, moet dat beeld volgens de p0litie bijstellen.
Ook opvallend veel twintigers en dertigers zouden in deze truc zijn getrapt.
Dat onderstreept hoe professioneel dergelijke vormen van oplichting kunnen overkomen.
Jongeren zijn vaak gewend om apps te installeren, hun telefoon voor bankzaken te gebruiken en contactloos te betalen. Een instructie waarbij een smartphone en bankpas worden gebruikt, hoeft daardoor niet onmiddellijk alarmbellen te laten rinkelen.
De fraudeurs spelen bovendien in op paniek.
Wanneer iemand hoort dat er op dat moment verdachte betalingen plaatsvinden, ontstaat al snel de neiging onmiddellijk in te grijpen.
Precies daardoor krijgt een slacht0ffer minder tijd om kritisch na te denken over de instructies.
Twee mannen aangehouden
De p0litie heeft in het onderzoek inmiddels twee verdachten aangehouden.
Het gaat volgens de aangeleverde informatie om een 23-jarige man uit Vaassen en een 25-jarige man uit Ede. Zij werden op 6 oktober opgepakt.
De twee worden ervan verdacht een belangrijke rol te hebben gespeeld bij de fraude.
Beiden zouden voorlopig nog negentig dagen vast blijven zitten terwijl het onderzoek wordt voortgezet.
Dat zij zijn aangehouden, betekent overigens niet dat hun schuld al juridisch is vastgesteld. Daarover moet uiteindelijk de rechter oordelen.
Servers uitgeschakeld
De p0litie heeft niet alleen verdachten opgepakt.
Ook servers die bij de fraude zouden zijn gebruikt, zijn uitgeschakeld. Daarnaast wordt in beslag genomen apparatuur onderzocht.
Daaruit moet mogelijk meer duidelijk worden over de omvang en organisatie achter de oplichting.
Of de twee aangehouden mannen zelfstandig opereerden of onderdeel waren van een groter netwerk, is volgens de aangeleverde informatie nog onderwerp van onderzoek.
Dit zal je bank niet van je vragen
Voor consumenten is vooral belangrijk om de werkwijze te herkennen.
De p0litie benadrukt dat een echte bank je niet telefonisch zal vragen om voor dit doel een app te downloaden en vervolgens je bankpas tegen je telefoon te houden.
Ook niet wanneer iemand beweert dat dit noodzakelijk is om je pas te blokkeren of je rekening tegen fraude te beschermen.
Word je onverwacht gebeld door iemand die zegt namens je bank te bellen en krijg je dergelijke instructies? Beëindig dan het gesprek.
Neem vervolgens zelf contact op met je bank via een officieel en door jou gecontroleerd telefoonnummer.
Bel dus niet automatisch terug via het nummer waarmee je bent gebeld.
Telefoonnummer kan betrouwbaar lijken
Een van de redenen waarom telefonische bankfraude overtuigend kan overkomen, is dat criminelen technieken kunnen gebruiken waardoor het getoonde telefoonnummer betrouwbaar lijkt.
Daardoor kan een slacht0ffer denken daadwerkelijk door zijn bank te worden gebeld.
Het telefoonnummer op je scherm is daarom op zichzelf geen garantie dat de beller werkelijk is wie hij zegt te zijn.
Ook een professionele stem, kennis van bankzaken of een overtuigend verhaal bewijst dat niet.
Het veiligste uitgangspunt blijft: verbreek bij twijfel zelf de verbinding en neem daarna rechtstreeks contact op met je bank.
Niet alleen ouderen waarschuwen
De omvang van deze fraudezaak maakt duidelijk dat de waarschuwing niet alleen voor ouderen bedoeld is.
Bespreek de truc daarom ook met jongere familieleden, vrienden en collega’s.
Spreek bijvoorbeeld af dat onverwachte telefoontjes van een bank waarbij onmiddellijk actie moet worden ondernomen altijd eerst worden gecontroleerd.
Heb je zelf gegevens gedeeld, een onbekende app geïnstalleerd of je bankpas tegen je telefoon gehouden nadat een zogenaamde bankmedewerker daarom vroeg? Neem dan zo snel mogelijk zelf contact op met je bank. Wie daadwerkelijk slacht0ffer is geworden, kan daarnaast aangifte doen bij de p0litie.
De belangrijkste waarschuwing is simpel: vraagt een onverwachte ‘bankmedewerker’ je telefonisch een app te installeren en vervolgens je bankpas tegen je telefoon te houden, werk daar dan niet aan mee. Hang op en neem zelf contact op met je bank.
Geschreven door
Lars de WitLars de Wit is editor bij Blijned en schrijft over nieuws en televisie. In zijn artikelen komen zowel grote gebeurtenissen als verhalen met een verrassende of menselijke twist voorbij: van noodweer en sportnieuws tot bijzondere vondsten, bekende gezichten en opvallende…
Alle 998 artikelen van Lars de Wit ›Volg Blijned
Het nieuws van vandaag, op de plek waar je toch al bent.