Nieuws

Naaste overleden? Dit gebeurt er met de bankrekening, en velen schrikken ervan

Na een 0verlijden moet er in korte tijd ontzettend veel geregeld worden. Terwijl nabestaanden bezig zijn met het afscheid, de uitvaart en allerlei administratieve zaken, ontstaat vaak ook een praktische vraag: wat gebeurt er eigenlijk met het geld op de bankrekening van iemand die is 0verleden?

Veel mensen gaan ervan uit dat een partner of kind gewoon toegang kan blijven houden tot de rekening.

Zo eenvoudig is het meestal niet.

Zodra een bank officieel op de hoogte is van het 0verlijden, gelden er speciale regels. De bank moet namelijk voorkomen dat geld uit de nalatenschap terechtkomt bij iemand die daar geen recht op heeft.

Afhankelijk van het soort rekening en de situatie kan de rekening daarom worden geblokkeerd of kunnen bepaalde mogelijkheden worden beperkt.

En dat kan voor nabestaanden onverwachte gevolgen hebben.

Geld wordt onderdeel van de nalatenschap

Het saldo dat iemand op het moment van 0verlijden bezit, kan onderdeel worden van de nalatenschap.

Dat betekent dat niet zomaar iedere nabestaande het geld mag opnemen of overboeken.

Zelfs wanneer je weet dat je erfgenaam bent, wil de bank eerst kunnen vaststellen wie juridisch bevoegd is om namens de nalatenschap te handelen.

Dat is belangrijk.

Stel dat iemand meerdere kinderen heeft of dat in een testament andere afspraken zijn vastgelegd. Wanneer één persoon onmiddellijk de volledige bankrekening zou kunnen leeghalen, kunnen de andere erfgenamen daardoor worden benadeeld.

Banken willen dat voorkomen.

Bank moet eerst weten wie bevoegd is

Nadat het 0verlijden bij de bank is gemeld, begint daarom een administratief proces.

De bank controleert onder meer welke producten de 0verledene had.

Dat kunnen betaal- en spaarrekeningen zijn, maar bijvoorbeeld ook beleggingen, leningen of andere financiële producten.

Vervolgens moet worden vastgesteld wie de nalatenschap mag afwikkelen.

In een eenvoudige situatie kan dat relatief snel duidelijk zijn.

Bij ingewikkeldere nalatenschappen kan meer documentatie nodig zijn.

Deze documenten kunnen worden gevraagd

Welke documenten je precies moet aanleveren verschilt per bank en per nalatenschap.

Een van de belangrijkste documenten is de 0verlijdensakte.

Daarmee kan officieel worden aangetoond dat de rekeninghouder is 0verleden.

Daarnaast kan de bank vragen om een geldig identiteitsbewijs van degene die de bankzaken gaat regelen.

Ook kunnen formulieren en volmachten nodig zijn.

Wanneer meerdere erfgenamen één persoon aanwijzen om bepaalde bankzaken namens hen te regelen, kan daarvoor bijvoorbeeld een volmacht worden gebruikt.

Soms is een verklaring van erfrecht nodig

In bepaalde situaties vraagt de bank om een verklaring van erfrecht.

Dat is een officieel document dat door een notaris wordt opgesteld.

De notaris onderzoekt onder meer wie is 0verleden, of er een testament is en wie volgens de wet en eventuele testamentaire bepalingen de erfgenamen zijn.

In de verklaring kan ook staan wie bevoegd is om de nalatenschap af te handelen.

Voor een bank geeft zo’n document duidelijkheid.

De bank weet daardoor aan wie zij toegang of bevoegdheden mag geven.

Niet altijd noodzakelijk

Een verklaring van erfrecht is echter niet automatisch bij ieder 0verlijden verplicht.

Banken kunnen onder bepaalde omstandigheden genoegen nemen met andere documenten.

Dat kan bijvoorbeeld afhankelijk zijn van de hoogte van het saldo, de gezinssituatie en de vraag of er een testament is.

Vraag daarom eerst bij de betreffende bank welke documenten daadwerkelijk nodig zijn voordat je naar een notaris gaat.

Een verklaring van erfrecht kost namelijk geld.

Maar wat gebeurt er met automatische incasso’s?

Een belangrijk praktisch probleem zijn de vaste lasten.

De 0verledene had mogelijk huur of hypotheeklasten, energierekeningen, verzekeringen, abonnementen en andere betalingen die automatisch van de rekening werden afgeschreven.

Na een 0verlijden kunnen betaalmogelijkheden veranderen.

Welke automatische incasso’s blijven doorlopen en welke worden stopgezet, kan afhangen van de bank en de situatie.

Het is daarom verstandig om niet automatisch aan te nemen dat alle betalingen gewoon doorgaan.

Breng zo snel mogelijk in kaart welke vaste lasten er zijn en overleg met de bank over wat er met de rekening gebeurt.

Kun je de uitvaart betalen met het geld van de 0verledene?

Dit is voor veel families een van de eerste vragen.

Een uitvaart kan duizenden euro’s kosten en niet iedereen kan zo’n bedrag zomaar voorschieten.

Wanneer er voldoende geld op de rekening van de 0verledene staat, bestaan er bij banken vaak mogelijkheden om de uitvaartfactuur vanuit de nalatenschap te laten betalen.

Dat betekent niet dat een familielid zelf zomaar kan inloggen en het bedrag kan overboeken.

Meestal moet dit via de bank worden geregeld.

De nabestaanden leveren bijvoorbeeld de factuur van de uitvaartondernemer aan, waarna de bank beoordeelt of deze rechtstreeks uit het saldo van de 0verledene kan worden voldaan.

De precieze voorwaarden verschillen per bank.

Vraag dit daarom zo vroeg mogelijk na.

Gezamenlijke rekening werkt anders

Was er sprake van een gezamenlijke rekening? Dan kan de situatie heel anders zijn.

Veel stellen hebben bijvoorbeeld een zogenoemde en/of-rekening.

Daarbij zijn beide rekeninghouders zelfstandig bevoegd om betalingen te doen.

Wanneer één rekeninghouder 0verlijdt, kan de andere rekeninghouder in veel gevallen de rekening blijven gebruiken.

Dat is belangrijk omdat dagelijkse uitgaven anders van het ene op het andere moment onmogelijk zouden kunnen worden.

Toch betekent dit niet automatisch dat al het geld op die gezamenlijke rekening juridisch volledig eigendom wordt van de achterblijvende partner.

Deel van het saldo kan bij erfenis horen

Bij de afwikkeling van de nalatenschap kan moeten worden vastgesteld welk gedeelte van het saldo aan de 0verledene toebehoorde.

Dat kan onder meer afhangen van de huwelijkse situatie, eigendomsverhoudingen, eventuele afspraken en het erfrecht.

Het feit dat iemand na het 0verlijden toegang houdt tot een gezamenlijke rekening betekent dus niet automatisch dat hij of zij vrijelijk het volledige saldo als eigen vermogen mag beschouwen.

Bij twijfel is het verstandig hierover advies te vragen.

Pas op met bankpas en inloggegevens

Er is nog een belangrijk punt waar nabestaanden rekening mee moeten houden.

Het kan verleidelijk zijn om na het 0verlijden de bankpas of inloggegevens van de 0verledene te blijven gebruiken.

Bijvoorbeeld om snel nog een rekening te betalen of geld over te maken.

Doe dat niet zomaar.

Dat je de pincode of toegangscode kent, betekent niet automatisch dat je juridisch bevoegd bent om het geld te gebruiken.

Na een 0verlijden gelden regels voor de nalatenschap en moet duidelijk zijn wie namens de erfgenamen mag handelen.

Neem daarom eerst contact op met de bank.

Volmachten kunnen veranderen na 0verlijden

Ook bestaande volmachten verdienen aandacht.

Misschien hielp een kind zijn ouder al jarenlang met internetbankieren en was daarvoor officieel een volmacht afgegeven.

Het is niet verstandig ervan uit te gaan dat zo’n volmacht na het 0verlijden automatisch op dezelfde manier blijft gelden.

Een volmacht die tijdens het leven van de rekeninghouder bestond, kan na diens 0verlijden eindigen.

Vanaf dat moment gelden de regels rond de nalatenschap en de bevoegdheden van erfgenamen of een eventuele executeur.

Is er een executeur?

In een testament kan iemand een executeur hebben aangewezen.

Deze persoon kan verantwoordelijk zijn voor bepaalde onderdelen van de afwikkeling van de nalatenschap.

Wanneer er een executeur is, kan die persoon daardoor een belangrijke rol spelen bij het contact met de bank.

Ook hier geldt dat de bank bewijs wil zien van de bevoegdheid.

Daarom is het verstandig om vroeg te controleren of er een testament bestaat en welke afspraken daarin zijn gemaakt.

Wat moet je als eerste regelen?

Na een 0verlijden hoeft niet alles op één dag geregeld te worden.

Maar bij de bankzaken zijn enkele stappen wel verstandig.

Meld het 0verlijden bij de bank en vraag welke documenten nodig zijn.

Verzamel vervolgens de 0verlijdensakte en breng in kaart welke rekeningen en andere financiële producten de 0verledene had.

Controleer daarnaast of er een testament is en wie bevoegd is om de nalatenschap af te handelen.

Zijn er meerdere erfgenamen? Spreek dan waar mogelijk af wie het contact met de bank onderhoudt.

Dat voorkomt dat verschillende familieleden afzonderlijk dezelfde zaken proberen te regelen.

Meerdere banken? Dan meerdere meldingen

Had de 0verledene geld bij verschillende banken, dan moet je daar eveneens rekening mee houden.

Een melding bij één bank betekent niet automatisch dat alle andere banken daarmee ook direct zijn afgehandeld.

Maak daarom een overzicht van de bekende financiële instellingen.

Controleer bijvoorbeeld oude bankafschriften, administratie en belastinggegevens.

Denk daarbij niet alleen aan betaalrekeningen.

Er kunnen ook spaarrekeningen, deposito’s, beleggingen of schulden bestaan.

Vergeet schulden niet

Een nalatenschap bestaat namelijk niet alleen uit bezittingen.

Ook schulden kunnen onderdeel zijn van een erfenis.

Dat maakt het belangrijk om niet te snel geld te verdelen of andere handelingen te verrichten voordat duidelijk is hoe de volledige nalatenschap eruitziet.

Erfgenamen hebben verschillende mogelijkheden bij het aanvaarden of verwerpen van een nalatenschap.

Zeker wanneer niet duidelijk is of er meer bezittingen dan schulden zijn, kan juridisch advies verstandig zijn.

Niet meteen geld onderling verdelen

Ook wanneer er een flink bedrag op de rekening staat, is het meestal verstandig om niet onmiddellijk te beginnen met verdelen.

Eerst moeten bijvoorbeeld openstaande rekeningen, belastingen, uitvaartkosten en andere verplichtingen van de nalatenschap worden bekeken.

Pas daarna kan duidelijk worden welk bedrag daadwerkelijk tussen de erfgenamen verdeeld kan worden.

Bij meerdere erfgenamen is goede administratie daarom belangrijk.

Bewaar facturen, bankafschriften en andere bewijsstukken zorgvuldig.

Banken hebben speciale nabestaandenafdelingen

Veel banken hebben inmiddels een speciaal loket of team voor mensen die een 0verlijden moeten afhandelen.

Daar kunnen nabestaanden informatie krijgen over de rekening, benodigde documenten en vervolgstappen.

Bij ASN Bank bestaat bijvoorbeeld ondersteuning voor nabestaanden, maar ook andere grote banken hebben hiervoor speciale procedures.

Het kan veel tijd besparen om direct via zo’n nabestaandenservice contact op te nemen.

Je hoeft dan niet zelf uit te zoeken bij welke reguliere afdeling je moet zijn.

Voorbereiden kan veel problemen voorkomen

Hoewel niemand graag over zijn eigen 0verlijden nadenkt, kunnen een paar eenvoudige voorbereidingen nabestaanden later veel werk besparen.

Zorg bijvoorbeeld dat duidelijk is bij welke banken je rekeningen hebt en waar belangrijke documenten te vinden zijn.

Ook informatie over verzekeringen, leningen en andere financiële verplichtingen kan nuttig zijn.

Dat betekent uiteraard niet dat je pincodes of wachtwoorden onbeveiligd moet achterlaten.

Het gaat vooral om een overzicht waarmee nabestaanden weten waar ze moeten beginnen.

Iedere nalatenschap is anders

Er bestaat uiteindelijk geen procedure die voor ieder 0verlijden exact hetzelfde verloopt.

Een alleenstaande met één erfgenaam en een beperkt banksaldo is een heel andere situatie dan iemand met een testament, meerdere erfgenamen, een onderneming, beleggingen en verschillende bankrekeningen.

Ook bij een gezamenlijke rekening gelden andere praktische omstandigheden dan bij een rekening die uitsluitend op naam van de 0verledene staat.

Daarom blijft het belangrijkste advies: neem contact op met de betreffende bank en vraag welke stappen in jouw specifieke situatie nodig zijn.

Na een 0verlijden kun je dus niet automatisch blijven beschikken over het geld van de 0verledene, zelfs niet wanneer je een naaste of erfgenaam bent. De bank moet eerst weten wie bevoegd is om namens de nalatenschap te handelen. Door het 0verlijden snel te melden, de juiste documenten te verzamelen en niet op eigen initiatief geld op te nemen of te verdelen, kunnen nabestaanden veel problemen voorkomen. Bij twijfel over de erfenis is het verstandig om eerst een notaris of andere deskundige te raadplegen.

• uitvaart
• overlijden
• financiën
• erfenis
• testament
• bankrekening

Geschreven door

Lars de Wit

Lars de Wit is editor bij Blijned en schrijft over nieuws en televisie. In zijn artikelen komen zowel grote gebeurtenissen als verhalen met een verrassende of menselijke twist voorbij: van noodweer en sportnieuws tot bijzondere vondsten, bekende gezichten en opvallende…

Alle 996 artikelen van Lars de Wit ›