Minister slaat groot alarm, komt met landelijke oproep
Laatste update:
De zorgen over mogelijke ongeregeldheden in Nederlandse steden nemen toe. Op sociale media circuleren oproepen aan jongeren om zaterdag te demonstreren, maar in verschillende chatgroepen wordt ook gesproken over rellen, vernielingen en het plunderen van winkels. Minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma noemt de berichten ‘zorgwekkend’.
In Den Haag nemen ondernemers inmiddels geen enkel risico. Verschillende winkels in het centrum hebben hun etalages met houten platen afgeschermd uit angst voor mogelijke vernielingen en plunderingen.
Ook p0litie, gemeenten en scholen bereiden zich voor. Tegelijkertijd is nog volstrekt onduidelijk hoeveel mensen daadwerkelijk op de oproepen afkomen en of het werkelijk tot ongeregeldheden komt.
Oproepen verspreiden zich via sociale media
De afgelopen dagen zijn via sociale media en chatgroepen berichten verspreid over zogenoemde ‘Gen Z-protesten’.
Onder meer Den Haag, Amsterdam, Maastricht en Eindhoven worden genoemd als mogelijke locaties waar jongeren samen willen komen.
Een deel van de berichten gaat over demonstreren. Andere berichten hebben een veel grimmiger karakter en spreken expliciet over vernielingen, confrontaties en het leegroven van winkels.
Eén van de chatgroepen waarin over de acties wordt gesproken, telt inmiddels enkele duizenden leden.
Dat betekent overigens niet dat al die mensen van plan zijn daadwerkelijk de straat op te gaan. In dergelijke groepen kunnen ook nieuwsgierigen, journalisten en geautomatiseerde accounts zitten.
Hoe groot de daadwerkelijke opkomst wordt, is daarom moeilijk te voorspellen.
Minister spreekt van ‘zorgwekkende berichten’
Ook in Den Haag wordt de situatie inmiddels nauwlettend gevolgd.
Minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma bevestigt dat hij bekend is met de signalen rond mogelijke ongeregeldheden.
Volgens de minister zijn de lokale autoriteiten in verschillende steden met de situatie bezig en kunnen zij maatregelen nemen wanneer dat nodig blijkt.
Heerma doet tegelijkertijd een duidelijke oproep aan mensen die zaterdag willen demonstreren.
„Demonstreren mag in dit land, dat is een groot goed. Maar gedraag je wel en zorg dat je niet meegetrokken wordt in ongeregeldheden.”
De verantwoordelijkheid voor concrete veiligheidsmaatregelen ligt bij de lokale driehoek van burgemeester, p0litie en 0penbaar Ministerie.
Winkels in Den Haag dichtgetimmerd
Voor verschillende ondernemers in de Haagse binnenstad is alleen het risico op ongeregeldheden al voldoende om maatregelen te treffen.
Bij meerdere winkels zijn vrijdag houten platen voor de etalages geplaatst.
Onder meer Tommy Hilfiger aan de Hoogstraat en vestigingen van Kruidvat, ICI Paris XL en Guess aan de Grote Marktstraat hebben voorzorgsmaatregelen getroffen.
De Bijenkorf neemt eveneens aanvullende veiligheidsmaatregelen, maar wil niet bekendmaken waaruit die precies bestaan.
Het warenhuis wordt, in tegenstelling tot enkele andere winkels, vooralsnog niet volledig dichtgetimmerd.
Berichten over plunderingen
Dat winkeliers zich zorgen maken, komt mede door de inhoud van berichten die in chatgroepen worden gedeeld.
Daarin wordt volgens verschillende media niet uitsluitend gesproken over demonstreren. Sommige deelnemers schrijven openlijk over het plunderen van winkels en het zoeken van confrontaties.
De p0litie kent de berichten en houdt de online ontwikkelingen in de gaten.
Het blijft echter lastig om te bepalen hoeveel van dergelijke uitspraken daadwerkelijk serieus bedoeld zijn.
Online grootspraak hoeft niet automatisch te betekenen dat iemand ook daadwerkelijk van plan is geweld te gebruiken. Andersom kunnen concrete afspraken over locaties, tijdstippen of doelwitten voor autoriteiten juist aanleiding zijn om extra alert te zijn.
Den Haag ‘alert en voorbereid’
In Den Haag wordt zaterdag onder meer het Malieveld genoemd als mogelijke verzamelplaats.
Volgens de gemeente is er geen officiële demonstratie aangemeld. Dat betekent echter niet dat er niemand zal verschijnen.
De gemeente laat weten ‘alert en voorbereid’ te zijn.
De p0litie zal zichtbaar aanwezig zijn en zegt in te grijpen wanneer de openbare orde wordt verstoord.
Welke concrete maatregelen worden genomen en hoeveel agenten worden ingezet, wordt om veiligheidsredenen niet bekendgemaakt.
Ook scholen waarschuwen ouders
Niet alleen p0litie en gemeenten houden de ontwikkelingen in de gaten.
In Maastricht hebben ouders van leerlingen van scholen die onder Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs vallen een bericht ontvangen over de online oproepen.
De scholen vragen ouders om thuis met hun kinderen over de situatie te praten.
De onderwijsorganisatie benadrukt daarbij dat niet bekend is of de berichten daadwerkelijk tot onrust zullen leiden.
De zorg is vooral dat jongeren uit nieuwsgierigheid of onder invloed van groepsdruk gaan kijken en vervolgens onbedoeld in een gevaarlijke situatie terechtkomen.
Ook het Huygens Lyceum in Eindhoven heeft ouders gewaarschuwd voor de berichten die online circuleren.
Angst voor taferelen zoals in Frankrijk
Bij verschillende oproepen wordt verwezen naar recente protesten en rellen in Frankrijk.
Daar liepen demonstraties de afgelopen weken op meerdere plaatsen ernstig uit de hand.
Dat voedt de angst dat ook in Nederland jongeren zich door dergelijke beelden laten inspireren.
Er is op dit moment echter geen bewijs dat Nederland zaterdag met vergelijkbare grootschalige rellen te maken krijgt.
De autoriteiten proberen zich juist vooraf voor te bereiden om escalatie te voorkomen.
Amsterdam houdt situatie eveneens in de gaten
Ook Amsterdam wordt in verschillende online berichten genoemd.
In grote winkelstraten zoals de Kalverstraat en P.C. Hooftstraat zijn vrijdag geen winkels op grote schaal dichtgetimmerd.
Ondernemers zijn wel alert.
In de Kalverstraat zijn uit voorzorg onder meer losliggende bouwmaterialen weggehaald. Daarnaast wordt gesproken over mogelijke aanvullende veiligheidsmaatregelen wanneer de situatie verandert.
De aanpak verschilt daarmee per stad en zelfs per winkel.
P0litie monitort berichten
De p0litie volgt de berichten op sociale media en zegt zowel zichtbaar als onzichtbaar aanwezig te zullen zijn op locaties waar mogelijke protesten worden verwacht.
Daarbij wordt geprobeerd onderscheid te maken tussen mensen die vreedzaam willen demonstreren en personen die uit zijn op vernielingen of geweld.
Demonstreren is immers een grondrecht.
Rellen, vernielingen en plunderingen vallen daar vanzelfsprekend niet onder.
Nog onduidelijk wat er zaterdag gebeurt
Ondanks alle voorbereidingen blijft de belangrijkste vraag onbeantwoord: komen er daadwerkelijk grote groepen jongeren opdagen?
Dat valt op dit moment niet te voorspellen.
Dat een chatgroep duizenden leden heeft, betekent niet dat duizenden mensen zaterdag daadwerkelijk naar een Nederlandse binnenstad trekken. Evenmin staat vast dat een eventueel protest automatisch zal uitlopen op rellen.
Toch nemen autoriteiten en ondernemers de signalen serieus.
Voor sommige Haagse winkeliers betekent dat zelfs dat zij hun kostbare etalages achter dikke houten platen hebben laten verdwijnen.
Minister Heerma roept jongeren ondertussen op zich niet te laten meeslepen wanneer de sfeer omslaat. P0litie en gemeenten houden de online oproepen nauwlettend in de gaten en bereiden zich voor op mogelijke ongeregeldheden. Zaterdag zal blijken hoeveel mensen daadwerkelijk gehoor geven aan de oproepen.
Geschreven door
Lars de WitLars de Wit is editor bij Blijned en schrijft over nieuws en televisie. In zijn artikelen komen zowel grote gebeurtenissen als verhalen met een verrassende of menselijke twist voorbij: van noodweer en sportnieuws tot bijzondere vondsten, bekende gezichten en opvallende…
Alle 996 artikelen van Lars de Wit ›Volg Blijned
Het nieuws van vandaag, op de plek waar je toch al bent.