Hoe warm is jouw huis? Voor 50-plussers geldt een duidelijke grens
De temperaturen dalen, de dagen worden korter en steeds meer Nederlanders proberen hun verwarming zo lang mogelijk uit te laten. Met een dikke trui, warme sokken en een dekentje op de bank kun je behoorlijk wat besparen op de energierekening. Toch waarschuwen gezondheidsdeskundigen dat een te koud huis risico's met zich mee kan brengen.
Vooral naarmate je ouder wordt, is het belangrijk om goed op de temperatuur in huis te letten. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is er namelijk een duidelijke ondergrens. Wie langdurig in een te koude woning verblijft, kan daar lichamelijke gevolgen van ondervinden.
Verwarming lager zetten om geld te besparen
Voor veel huishoudens is de energierekening een flinke kostenpost. Zodra de herfst begint, proberen mensen daarom zo lang mogelijk zonder verwarming te leven.
Een extra vest aantrekken, warme pantoffels dragen of onder een deken kruipen: het zijn bekende manieren om minder gas te verbruiken.
Op zichzelf is daar niets mis mee.
Maar wanneer de temperatuur in huis steeds verder daalt, kan besparen op de verwarming ook nadelen hebben.
Vooral mensen die veel thuis zijn en weinig bewegen, kunnen ongemerkt langere tijd aan kou worden blootgesteld.
Dat is niet altijd zonder gevolgen.
Dit is de minimale temperatuur volgens de WHO
De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert om woningen tijdens koude periodes voldoende te verwarmen.
Voor gezonde mensen die passende kleding dragen, wordt 18 graden Celsius beschouwd als een veilige minimale binnentemperatuur.
Dat betekent dat je niet noodzakelijk de hele dag de thermostaat op 21 graden hoeft te zetten.
Maar langdurig verblijven in een woning die kouder is dan 18 graden, wordt afgeraden.
Voor kwetsbare mensen kan een hogere temperatuur nodig zijn.
Denk daarbij aan ouderen, jonge kinderen en mensen met bepaalde gezondheidsproblemen.
Voor deze groepen wordt vaak een temperatuur van ongeveer 20 graden aangehouden, afhankelijk van hun persoonlijke situatie.
Belangrijk is wel dat 50 jaar geen officiële medische grens is. Niet iedere vijftigplusser heeft automatisch een warmere woning nodig. De gezondheid, leeftijd en persoonlijke gevoeligheid voor kou spelen daarbij een belangrijke rol.
Waarom kou naarmate je ouder wordt meer invloed kan hebben
Het menselijk lichaam verandert met de jaren.
Dat geldt ook voor de manier waarop we onze lichaamstemperatuur regelen.
Naarmate mensen ouder worden, kan het lichaam minder efficiënt reageren op koude omstandigheden.
Sommige mensen krijgen sneller koude handen en voeten.
Anderen merken juist minder goed dat de temperatuur om hen heen te laag wordt.
Daardoor kan het gebeuren dat iemand langer in een koude ruimte blijft zitten zonder daar direct last van te ervaren.
Vooral op hogere leeftijd kan dat een probleem worden.
Daarnaast komen bepaalde aandoeningen, zoals hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten, vaker voor naarmate mensen ouder worden.
Bij zulke gezondheidsproblemen kan langdurige blootstelling aan kou extra belastend zijn.
Dit gebeurt er met je lichaam als het te koud is
Wanneer je lichaam afkoelt, probeert het automatisch warmte vast te houden.
Dat gebeurt onder meer doordat de bloedvaten in je huid en ledematen vernauwen.
Hierdoor gaat er minder warmte verloren.
Maar deze natuurlijke reactie heeft ook een keerzijde.
Door de vernauwing van de bloedvaten kan de bloeddruk stijgen.
Het hart moet daardoor meer inspanning leveren om het bloed door het lichaam te pompen.
Voor gezonde mensen hoeft dat niet direct problemen te veroorzaken.
Maar voor mensen met bestaande hart- en vaatproblemen kan langdurige kou een extra belasting vormen.
Daarom is het verstandig om te voorkomen dat de belangrijkste leefruimtes gedurende langere tijd te koud worden.
Een koud huis kan ook luchtwegklachten veroorzaken
Niet alleen het hart en de bloedvaten kunnen gevoelig zijn voor kou.
Ook de luchtwegen kunnen reageren op een lage temperatuur.
Koude lucht kan bij sommige mensen hoesten, benauwdheid of andere luchtwegklachten uitlokken.
Daarnaast speelt vocht een belangrijke rol.
In woningen die onvoldoende worden verwarmd en geventileerd, kan vocht zich gemakkelijker ophopen.
Daardoor neemt de kans op condensvorming en schimmelproblemen toe.
Schimmel in huis kan bestaande luchtwegklachten verergeren en is vooral ongunstig voor mensen met astma of andere ademhalingsproblemen.
Een aangename temperatuur combineren met voldoende ventilatie is daarom belangrijk.
Moet je de verwarming altijd op 20 graden zetten?
Nee, dat is niet noodzakelijk.
Hoe warm een woning moet zijn, hangt af van verschillende omstandigheden.
Zo maakt het verschil of je actief bezig bent of langere tijd stilzit.
Tijdens het schoonmaken, koken of andere huishoudelijke werkzaamheden produceert je lichaam meer warmte.
Wanneer je daarentegen urenlang op de bank zit of achter een computer werkt, koel je sneller af.
Daarom is het verstandig om vooral de ruimtes waarin je veel tijd doorbrengt voldoende te verwarmen.
Voor gezonde volwassenen is 18 graden doorgaans een bruikbare ondergrens.
Wie kwetsbaar is voor kou, kan een hogere temperatuur nodig hebben.
De slaapkamer mag vaak wat kouder zijn
Niet iedere kamer in huis hoeft dezelfde temperatuur te hebben.
Een woonkamer waarin je lange tijd stilzit, vraagt meestal om meer warmte dan een gang of ongebruikte logeerkamer.
Ook de slaapkamer kan vaak wat koeler blijven.
Veel mensen slapen prettig in een frisse omgeving, zolang ze beschikken over voldoende warm beddengoed.
Het is wel belangrijk dat de slaapkamer niet extreem koud of vochtig wordt.
Ook moet je rekening houden met de isolatie van de woning.
Een slecht geïsoleerde slaapkamer kan bijvoorbeeld sneller last krijgen van condens op ramen en koude muren.
Daarom blijft een goede balans tussen verwarmen, isoleren en ventileren belangrijk.
Zo bespaar je op de energierekening zonder gezondheidsrisico's
Wie de verwarming minder vaak wil gebruiken, hoeft niet meteen in de kou te zitten.
Met enkele eenvoudige maatregelen kun je warmte langer vasthouden en onnodig energieverlies beperken.
1. Houd deuren tussen warme en koude ruimtes gesloten
Hierdoor voorkom je dat warme lucht gemakkelijk naar onverwarmde kamers verdwijnt.
2. Gebruik tochtstrips
Kieren bij ramen en deuren kunnen ervoor zorgen dat koude buitenlucht naar binnen stroomt.
Met tochtstrips of een tochtrol kun je dit beperken.
3. Sluit de gordijnen zodra het donker wordt
Gordijnen kunnen helpen om warmteverlies via ramen te verminderen.
Zorg er wel voor dat ze niet voor de radiatoren hangen.
4. Zet geen meubels direct voor de verwarming
Een bank of kast die dicht tegen een radiator staat, kan de verspreiding van warmte belemmeren.
Door radiatoren vrij te houden, kan de warme lucht beter door de kamer circuleren.
5. Pas de thermostaat aan je dagritme aan
Wanneer je slaapt of niet thuis bent, kan de verwarming vaak lager.
Hoe ver je de temperatuur kunt laten zakken, hangt onder meer af van je verwarmingssysteem, de isolatie en de gezondheid van de bewoners.
Bij vloerverwarming of een warmtepomp is een grote nachtverlaging bijvoorbeeld niet altijd efficiënt.
Vergeet niet om je woning te ventileren
Een veelgemaakte fout tijdens koude maanden is het volledig afsluiten van de woning.
Mensen houden ramen en ventilatieroosters dicht om te voorkomen dat warme lucht ontsnapt.
Toch is voldoende ventilatie belangrijk.
Tijdens het koken, douchen en zelfs ademhalen komt vocht vrij.
Wanneer dat vocht niet goed wordt afgevoerd, kan het zich ophopen in huis.
Dat vergroot de kans op condens en schimmel.
Laat ventilatieroosters daarom zoveel mogelijk open en zorg voor voldoende luchtverversing.
Een goed geventileerde woning is belangrijk voor een gezond binnenklimaat, ook wanneer het buiten koud is.
Veel mensen weten niet hoe koud hun huis werkelijk is
Een ander probleem is dat mensen de temperatuur in hun woning vaak verkeerd inschatten.
Een woonkamer kan bijvoorbeeld behoorlijk fris aanvoelen, terwijl de thermostaat in de gang een hogere temperatuur aangeeft.
Ook kunnen er grote temperatuurverschillen bestaan tussen verschillende kamers.
Een eenvoudige digitale thermometer kan daarom handig zijn.
Plaats deze in de ruimte waar je overdag het meeste verblijft.
Zo kun je controleren of de temperatuur niet langdurig onder de aanbevolen grens zakt.
Vooral wanneer je probeert te besparen op verwarming, geeft dit meer inzicht.
Wat als je de energierekening niet kunt betalen?
Voor sommige huishoudens is voldoende verwarmen gemakkelijker gezegd dan gedaan.
De kosten voor gas en elektriciteit kunnen zwaar drukken op het maandbudget.
Toch is het belangrijk om niet structureel in een te koude woning te verblijven.
Wie moeite heeft met de energierekening, kan bij de gemeente informeren naar beschikbare ondersteuning.
Sommige gemeenten bieden hulp bij energiebesparing, woningisolatie of financiële problemen.
Ook kunnen kleine aanpassingen aan de woning helpen om het energieverbruik te verminderen.
Denk aan radiatorfolie, het dichten van kieren en het beter isoleren van ramen.
Zo kun je proberen de woning comfortabel te houden zonder onnodig veel energie te gebruiken.
Vooral bij deze klachten moet je opletten
Wanneer je langdurig in een koude woning verblijft, is het verstandig om alert te zijn op lichamelijke signalen.
Denk bijvoorbeeld aan aanhoudende koude, toenemende benauwdheid of klachten die duidelijk erger worden wanneer je in een koude ruimte zit.
Voor mensen met hartproblemen, hoge bloeddruk of chronische luchtwegaandoeningen kan het verstandig zijn om met de huisarts te bespreken welke binnentemperatuur passend is.
Dat geldt ook voor ouderen die minder goed kunnen bewegen of hun lichaamstemperatuur moeilijk op peil houden.
Bij ernstige klachten, zoals pijn op de borst of plotselinge ernstige benauwdheid, is direct medische hulp nodig.
Deze temperatuur kun je het beste aanhouden
De belangrijkste boodschap is dat besparen op de verwarming niet ten koste moet gaan van je gezondheid.
Volgens de WHO geldt 18 graden als een veilige minimale binnentemperatuur voor gezonde mensen tijdens koude periodes.
Voor kwetsbare groepen kan een hogere temperatuur nodig zijn.
Een temperatuur rond de 20 graden kan voor hen prettiger en veiliger zijn, afhankelijk van de omstandigheden.
Het is dus niet nodig om het hele huis voortdurend op dezelfde temperatuur te verwarmen.
Wel is het verstandig om vooral de woonkamer en andere veelgebruikte ruimtes voldoende warm te houden.
Laat je huis niet ongemerkt te koud worden
Nu de koude maanden zijn aangebroken, proberen veel Nederlanders hun energiekosten zo laag mogelijk te houden.
Dat is begrijpelijk, maar een te koude woning kan uiteindelijk meer gevolgen hebben dan alleen wat ongemak.
Vooral mensen die ouder worden of bestaande gezondheidsproblemen hebben, moeten daar rekening mee houden.
Een extra trui en een warm dekentje kunnen zeker helpen, maar vervangen niet altijd een voldoende verwarmde woning.
Ben je vijftig jaar of ouder? Dan is het verstandig om extra aandacht te besteden aan de temperatuur in huis. Houd als gezonde volwassene bij voorkeur minimaal 18 graden aan in de ruimtes waar je veel verblijft. Voor kwetsbare ouderen en mensen met bepaalde aandoeningen kan ongeveer 20 graden geschikter zijn. Door slim te verwarmen, tocht tegen te gaan en voldoende te ventileren, kun je energie besparen zonder onnodige gezondheidsrisico's te nemen.
Bron: Menszine, op basis van richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Geschreven door
Lars de WitLars de Wit is editor bij Blijned en schrijft over nieuws en televisie. In zijn artikelen komen zowel grote gebeurtenissen als verhalen met een verrassende of menselijke twist voorbij: van noodweer en sportnieuws tot bijzondere vondsten, bekende gezichten en opvallende…
Alle 1034 artikelen van Lars de Wit ›Volg Blijned
Het nieuws van vandaag, op de plek waar je toch al bent.