De Belgische zanger Stromae zou zich hebben uitgesproken over de verslechterende gezondheid van zijn moeder
Laatste update:
Stromae staat bekend om nummers die op het eerste gehoor aanstekelijk klinken, maar bij nader luisteren een veel zwaardere betekenis hebben. Dat geldt zeker voor Quand c’est ?. In het nummer richt de Belgische zanger zich rechtstreeks tot k*nker en wordt het opvallend persoonlijk wanneer hij zijn eigen moeder erbij betrekt. “Ja, we kennen elkaar goed. Je hebt mijn moeder al willen pakken, je bent begonnen met haar borsten”, zingt hij vrij vertaald. In de bijbehorende videoclip krijgt die boodschap een bijzonder aangrijpende vorm.
De videoclip verscheen oorspronkelijk in 2015 en maakte destijds onmiddellijk veel indruk. Binnen twee dagen werd hij al miljoenen keren bekeken.
Toch is het vooral de tekst achter de beelden die het nummer zo persoonlijk maakt.
Stromae behandelt k*nker namelijk niet als een abstracte z!ekte. Hij spreekt de z!ekte aan alsof het een vijand is die zijn familie al kent.
En daarbij komt zijn moeder nadrukkelijk ter sprake.
Stromae richt zich rechtstreeks tot k*nker
De titel Quand c’est ? bevat al een bijzondere woordspeling.
In het Frans betekent het zoveel als “Wanneer is het?”, maar uitgesproken klinkt quand c’est vrijwel hetzelfde als cancer, het Franse woord voor k*nker.
Stromae gebruikt die overeenkomst om de z!ekte rechtstreeks vragen te stellen.
Wanneer kom je?
Wanneer ga je weg?
Wanneer is het genoeg?
De toon wordt nog indringender wanneer hij duidelijk maakt dat deze vijand volgens zijn tekst al eerder dichtbij zijn familie is gekomen.
Hij verwijst daarbij eerst naar zijn moeder.
“Ja, we kennen elkaar goed”, zingt Stromae tegen k*nker.
Daarna volgt de confronterende verwijzing naar haar borsten.
Zijn moeder staat centraal in aangrijpende passage
Juist die paar woorden geven het nummer een heel andere lading.
Stromae lijkt niet uitsluitend te zingen vanuit de positie van iemand die bang is om zelf z!ek te worden. Hij bezingt ook wat het met iemand doet wanneer k*nker een geliefde raakt of dreigt te raken.
Wanneer dat je eigen moeder is, komt zo’n z!ekte plotseling heel dichtbij.
Het gevoel van machteloosheid dat daarbij kan ontstaan, lijkt een belangrijk onderdeel van het nummer te vormen.
Je kunt iemand van wie je houdt willen beschermen, maar tegen een ernstige z!ekte heb je zelf maar beperkt controle.
In Quand c’est ? verandert Stromae dat machteloze gevoel in woede.
Hij spreekt k*nker bijna beschuldigend toe.
Alsof hij wil zeggen: je bent al bij mijn familie geweest, waarom kom je opnieuw?
Ook zijn vader wordt genoemd
Na de verwijzing naar zijn moeder noemt Stromae ook zijn vader.
In de tekst verwijst hij naar diens longen.
Daarmee wordt het beeld van k*nker als een indringer binnen een familie nog sterker.
De z!ekte wordt in het nummer bijna neergezet als iemand die van persoon naar persoon trekt en steeds opnieuw toeslaat.
Het is belangrijk om daarbij niet automatisch medische conclusies over de ouders van Stromae te trekken die niet uit het nummer zelf volgen.
Wat wel duidelijk is, is dat hij bewust familieleden gebruikt om zijn boodschap persoonlijk te maken.
En vooral de passage over zijn moeder springt eruit.
Het is geen afstandelijke tekst over statistieken, behandelingen of z!ekenhuizen.
Het gaat over de angst dat iemand van wie je houdt iets overkomt.
Angstaanjagend monster beeldt k*nker uit
Die emotie komt terug in de videoclip.
Stromae staat alleen in een donker theater wanneer langzaam een angstaanjagend zwart wezen verschijnt.
Het monster heeft lange, dunne poten en lijkt steeds meer ruimte in te nemen.
Het is de visuele verbeelding van k*nker.
Stromae probeert het monster op afstand te houden.
Hij beweegt, vlucht en vecht, maar het gevaar blijft terugkomen.
Dat beeld past bij de tekst waarin hij de z!ekte vraagt wanneer ze eindelijk zal stoppen.
Voor iemand die een dierbare met k*nker heeft meegemaakt, kan die symboliek extra hard binnenkomen.
Je wilt helpen.
Je wilt vechten.
Maar je hebt niet alles zelf in de hand.
Stromae weet uiteindelijk niet te ontsnappen
Het gevecht krijgt in de videoclip geen eenvoudig of geruststellend einde.
Hoe hard Stromae zich ook probeert te verzetten, uiteindelijk krijgt het zwarte monster hem te pakken.
Daarmee lijkt de videoclip een van de grootste angsten rondom k*nker uit te beelden.
Nadat je hebt gezien dat de z!ekte mensen om je heen kan treffen, kan ook de vraag ontstaan: ben ik straks aan de beurt?
Die gedachte sluit aan bij de titel.
Quand c’est ?
Wanneer?
De videoclip laat vervolgens zien dat Stromae bepaald niet het enige slachtoffer is.
Aan het einde verschijnen veel meer menselijke figuren die door het monster zijn gevangen.
Zijn persoonlijke familieverhaal wordt daarmee onderdeel van een veel groter verhaal.
Van zijn moeder naar miljoenen andere families
Dat is misschien wel een van de sterkste elementen van het nummer.
Stromae begint heel dichtbij.
Hij noemt zijn moeder en vervolgens zijn vader.
Maar daarna wordt de boodschap steeds universeler.
K*nker raakt immers niet alleen degene die de diagnose krijgt. Ook partners, kinderen, ouders, vrienden en andere familieleden kunnen worden geconfronteerd met angst en onzekerheid.
Door zijn eigen familie in de tekst te verwerken, geeft Stromae dat gevoel een gezicht.
Hij probeert niet uit te leggen hoe iemand met zo’n situatie moet omgaan.
Hij stelt vooral vragen.
En juist omdat daar geen simpele antwoorden op bestaan, blijft het nummer hangen.
Miljoenen mensen keken naar de beelden
Bij de oorspronkelijke release werd de videoclip een enorm succes.
Binnen ongeveer twee dagen was de video al meer dan drie miljoen keer bekeken op YouTube.
De beelden werden breed besproken en de symboliek trok internationaal aandacht.
Dat is opvallend voor een nummer over zo’n zwaar onderwerp.
Maar het past bij Stromae.
De Belgische artiest heeft vaker laten zien dat popmuziek niet uitsluitend over liefde, feesten of relaties hoeft te gaan.
Ook verdriet, z!ekte, familieproblemen en verlies kunnen centraal staan.
Zijn muziek kan daardoor tegelijkertijd toegankelijk en confronterend zijn.
Persoonlijke teksten komen vaker terug
Stromae verwerkt vaker familie in zijn muziek.
Een van de bekendste voorbeelden is natuurlijk Papaoutai, waarin de afwezigheid van een vader een belangrijke rol speelt.
Ook daar combineert hij een pakkend nummer met een onderwerp dat veel zwaarder is dan de muziek aanvankelijk doet vermoeden.
Bij Quand c’est ? gebeurt iets vergelijkbaars.
Alleen staat dit keer niet de afwezigheid van een ouder centraal, maar de angst voor een z!ekte die mensen van je kan afnemen.
De verwijzing naar zijn moeder maakt die angst onmiddellijk persoonlijk.
Eén zin verandert het hele nummer
Wie geen Frans spreekt, kan Quand c’est ? bekijken als een indrukwekkende videoclip waarin Stromae tegen een vreemd zwart wezen vecht.
Maar zodra duidelijk wordt wat hij zingt, veranderen de beelden.
Het monster staat voor k*nker.
Het gevecht wordt een strijd tegen z!ekte.
En de verwijzing naar zijn moeder maakt duidelijk waarom die vijand in het nummer zo dichtbij voelt.
“Je hebt mijn moeder al willen pakken.”
Het is maar een korte passage, maar tegelijkertijd een van de regels die de emotionele kern van het nummer blootlegt.
Stromae maakt van k*nker geen onzichtbare z!ekte, maar een monster dat zijn familie binnendringt.
Hij probeert het weg te duwen, ermee te vechten en eraan te ontsnappen.
Uiteindelijk blijkt het sterker dan hijzelf.
En juist door eerst zijn moeder te noemen, krijgt dat angstaanjagende einde nog meer betekenis.
Jaren na het verschijnen van Quand c’est ? blijft de videoclip daardoor indrukwekkend. Niet alleen vanwege het zwarte monster of de bijzondere choreografie, maar vooral vanwege het persoonlijke verhaal dat achter Stromae’s woorden schuilgaat.
Geschreven door
Sophie van DijkSophie van Dijk is hoofdredacteur bij Blijned en schrijft over entertainment en BN’ers. In haar verhalen staan bekende Nederlanders en Vlamingen centraal: van hun muziek, televisieoptredens en opvallende carrièremomenten tot nieuws dat een persoonlijke kant van hun leven laat…
Alle 2234 artikelen van Sophie van Dijk ›Volg Blijned
Het nieuws van vandaag, op de plek waar je toch al bent.