BREAKING: D66, VVD en CDA gaan toch met elkaar verder

Kabinetscrisis voorbij: D66, VVD en CDA bereiken akkoord na dagenlang overleg
Na dagen van politieke spanningen en intensieve onderhandelingen is er eindelijk duidelijkheid over de toekomst van het kabinet. D66, VVD en CDA hebben besloten om toch samen verder te regeren. Daarmee lijkt een kabinetsval voorlopig van de baan. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst hebben de gesprekken geleid tot herstel van het onderlinge vertrouwen. Dinsdag volgt een extra ministerraad, waarna tijdens een persconferentie meer duidelijk moet worden over de gemaakte afspraken.
De afgelopen dagen hing het voortbestaan van het minderheidskabinet aan een zijden draadje. Vooral de VVD was bijzonder kritisch op de samenwerking met D66 en CDA. Vicepremier Dilan Yeşilgöz sprak zelfs van een mislukt experiment en eiste ingrijpende veranderingen. Na langdurig crisisoverleg op verschillende locaties zijn de partijen er uiteindelijk toch in geslaagd om de onderlinge verhoudingen te herstellen.
D66, VVD en CDA besluiten samen verder te gaan
De politieke crisis die Nederland de afgelopen dagen in zijn greep hield, lijkt voorlopig bezworen.
De coalitiepartijen D66, VVD en CDA hebben na intensieve onderhandelingen besloten hun samenwerking voort te zetten.
Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst bekendgemaakt na urenlang overleg op het Catshuis.
Volgens de officiële verklaring hebben de gesprekken geleid tot herstel van vertrouwen tussen de betrokken partijen.
Daarmee komt er voorlopig een einde aan de onzekerheid over het voortbestaan van het kabinet.
De afgelopen dagen werd serieus rekening gehouden met een breuk binnen de coalitie.
Ook de mogelijkheid van nieuwe verkiezingen kwam nadrukkelijk ter sprake.
Maar zover komt het vooralsnog niet.
Extra ministerraad op dinsdag
Hoewel duidelijk is dat de coalitiepartijen samen verdergaan, zijn de precieze afspraken nog niet bekendgemaakt.
Dinsdag vindt daarom een extra ministerraad plaats.
Tijdens die bijeenkomst wordt een voorstel van de politieke top besproken.
Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst gaat het om afspraken over de toekomstige koers van het kabinet en de samenwerking met het parlement.
Na afloop volgt een persconferentie waarin de inhoud van het voorstel wordt toegelicht.
Dan moet duidelijk worden welke veranderingen de partijen hebben afgesproken om de samenwerking voort te zetten.
Vooral de vraag in hoeverre de VVD haar zin heeft gekregen, zal daarbij centraal staan.
De partij stelde eerder namelijk stevige eisen aan de toekomst van het kabinet.

VVD dreigde met breuk
Vrijdagavond leek de situatie nog bijzonder ernstig.
VVD-leider en vicepremier Dilan Yeşilgöz liet toen duidelijk merken dat haar partij grote problemen had met de manier waarop het kabinet functioneerde.
Ze noemde het minderheidskabinet zelfs een "mislukt experiment".
Volgens Yeşilgöz kon de samenwerking in de bestaande vorm niet doorgaan.
Daarmee zette ze de verhoudingen binnen de coalitie verder op scherp.
De VVD wilde niet simpelweg doorgaan alsof er niets was gebeurd.
De partij eiste een reset, zowel van de inhoudelijke politieke koers als van de manier waarop de regeringspartijen met elkaar samenwerken.
Dat zorgde voor grote onzekerheid over de toekomst van het kabinet.
Belastingplan veroorzaakte enorme ruzie
De aanleiding voor de crisis was een conflict over het Belastingplan.
De coalitiepartijen bleken fundamenteel van mening te verschillen over de gewenste fiscale koers.
Vooral de belasting op vermogen leidde tot spanningen.
D66 en CDA zochten steun bij PRO en Volt voor een voorstel om vermogen zwaarder te belasten.
Dat voorstel werd in de politieke discussie omschreven als een linkse deal.
Voor de VVD ging die richting veel te ver.
De partij wilde niet instemmen met de voorgestelde verhoging van de vermogensbelasting.
Sterker nog: de VVD dreigde tegen het Belastingplan te stemmen als het omstreden voorstel een meerderheid zou krijgen.
Daarmee ontstond een uitzonderlijke situatie waarin coalitiepartijen tegenover elkaar dreigden te komen staan bij een belangrijk financieel wetsvoorstel.
DENK kreeg plotseling beslissende rol
De politieke spanningen namen verder toe toen duidelijk werd dat DENK een belangrijke rol kon spelen bij de stemming over het Belastingplan.
Door de verhoudingen in de Tweede Kamer kon de steun van de relatief kleine partij doorslaggevend worden.
Verschillende politieke partijen probeerden DENK daarom aan hun kant te krijgen.
Niet alleen D66 en CDA zochten contact.
Ook vanuit de VVD werd geprobeerd om steun te verwerven.
Dat leidde tot een opmerkelijke politieke situatie waarin coalitiepartners ieder afzonderlijk probeerden een meerderheid te organiseren.
Eerder ontstond al discussie over een bezoek van CDA-leider Henri Bontenbal aan DENK.
Later kwamen ook berichten naar buiten over contact tussen VVD-minister Eelco Heinen en vertegenwoordigers van de partij.
Het maakte duidelijk hoe ingewikkeld de verhoudingen inmiddels waren geworden.
Vertrouwen tussen coalitiepartijen ernstig beschadigd
De onenigheid over het Belastingplan ging uiteindelijk verder dan alleen een inhoudelijk verschil van mening.
Binnen de coalitie ontstond ook discussie over de manier waarop de partijen met elkaar omgingen.
De VVD voelde zich volgens de berichtgeving buitenspel gezet door de afspraken die D66 en CDA met andere partijen maakten.
Dat zorgde voor een ernstige vertrouwensbreuk.
Vrijdag kwam de samenwerking daardoor op het punt te staan uiteen te vallen.
De VVD liet weten niet zonder grote veranderingen verder te willen.
D66 en CDA moesten vervolgens bepalen of zij bereid waren tegemoet te komen aan die eisen.
De situatie was extra gevoelig omdat het kabinet als minderheidskabinet al afhankelijk is van steun van partijen buiten de coalitie.
Juist daarom is onderling vertrouwen tussen de regeringspartijen van groot belang.
Crisisoverleg op landgoed De Zwaluwenberg
Om een kabinetsval te voorkomen, besloten de betrokken politici uitgebreid met elkaar in gesprek te gaan.
In het weekend trok de coalitietop zich terug op landgoed De Zwaluwenberg bij Hilversum.
Daar werd geprobeerd de beschadigde onderlinge verhoudingen te herstellen.
De gesprekken duurden uren en vonden grotendeels achter gesloten deuren plaats.
Naar buiten kwam nauwelijks informatie over de voortgang.
Daardoor bleef lange tijd onduidelijk of de partijen dichter bij elkaar kwamen.
Ondertussen groeide de politieke spanning.
De mogelijkheid dat de VVD de samenwerking zou beëindigen, bleef boven de onderhandelingen hangen.
Maandag komt er eindelijk witte rook
Na het overleg in het weekend werden de gesprekken maandag voortgezet op het Catshuis.
Ook daar werd langdurig gesproken over de toekomst van het kabinet.
Uiteindelijk leverden de onderhandelingen het gewenste resultaat op.
De Rijksvoorlichtingsdienst maakte bekend dat D66, VVD en CDA met elkaar verdergaan.
Volgens de verklaring is het vertrouwen tussen de betrokken partijen hersteld.
Daarmee lijkt de dreigende kabinetsval voorlopig voorkomen.
Het is een opvallende wending, aangezien de situatie vrijdagavond nog vrijwel uitzichtloos leek.
De vraag blijft wel welke concessies de partijen hebben moeten doen om tot deze uitkomst te komen.
Heeft de VVD haar zin gekregen?
Een van de belangrijkste vragen is hoe de coalitie tegemoet is gekomen aan de eisen van Dilan Yeşilgöz.
De VVD wilde een duidelijke verandering in de samenwerking en de politieke koers.
Of dat betekent dat bepaalde belastingplannen worden aangepast, is nog niet bekend.
Ook is onduidelijk of er nieuwe afspraken zijn gemaakt over de manier waarop coalitiepartijen steun zoeken bij de oppositie.
De officiële verklaring spreekt vooral over herstel van vertrouwen en een voorstel voor de toekomstige samenwerking.
Concrete inhoudelijke details ontbreken voorlopig.
Die moeten dinsdag tijdens de extra ministerraad en de daaropvolgende persconferentie bekend worden.
Pas dan kan worden beoordeeld welke partij het meeste heeft binnengehaald tijdens de onderhandelingen.
Nieuwe verkiezingen voorlopig van de baan
Met het akkoord tussen D66, VVD en CDA lijkt Nederland voorlopig aan nieuwe verkiezingen te ontsnappen.
Als het kabinet daadwerkelijk was gevallen, had dat opnieuw tot een periode van politieke onzekerheid kunnen leiden.
Mogelijk zou Nederland dan voor de derde keer sinds eind 2023 naar de stembus moeten.
Dat scenario lijkt nu voorlopig afgewend.
De coalitiepartijen hebben ervoor gekozen om hun samenwerking voort te zetten en te proberen het onderlinge vertrouwen opnieuw op te bouwen.
Dat betekent echter niet dat alle politieke problemen automatisch zijn opgelost.
Het kabinet zal ook de komende periode steun moeten vinden voor belangrijke voorstellen.
Voor een minderheidskabinet blijft samenwerking met andere partijen immers noodzakelijk.
Grote uitdaging voor het kabinet
Hoewel de directe crisis voorbij lijkt, staat het kabinet nog altijd voor een ingewikkelde opdracht.
De afgelopen dagen hebben laten zien hoe snel meningsverschillen binnen de coalitie kunnen uitgroeien tot een bedreiging voor de samenwerking.
Vooral de discussie over belastingen heeft de politieke verhoudingen flink beschadigd.
De komende weken zal moeten blijken of de nieuwe afspraken voldoende zijn om soortgelijke conflicten te voorkomen.
Ook moet duidelijk worden hoe het kabinet voortaan wil omgaan met onderhandelingen met oppositiepartijen.
Zonder voldoende parlementaire steun kunnen belangrijke wetsvoorstellen immers alsnog vastlopen.
Dinsdag moet duidelijk worden wat er is afgesproken
Voorlopig is de belangrijkste conclusie dat het kabinet blijft zitten.
Na dagenlang overleg hebben D66, VVD en CDA besloten om gezamenlijk verder te gaan.
De Rijksvoorlichtingsdienst spreekt van herstel van vertrouwen.
Maar wat de partijen precies hebben afgesproken, is nog niet bekend.
Dinsdag wordt daarom een belangrijk moment. Tijdens een extra ministerraad en een daaropvolgende persconferentie moet duidelijk worden hoe het kabinet de samenwerking wil voortzetten en welke politieke koers daarbij hoort.
Daarmee is een directe kabinetsval voorlopig voorkomen, maar de echte test voor de herstelde samenwerking moet nog komen.
Bron: De Telegraaf en de verklaring van de Rijksvoorlichtingsdienst, op basis van de aangeleverde berichtgeving.
Geschreven door
Emma VermeerEmma Vermeer is editor bij Blijned en schrijft over royalty en politiek. Ze volgt zowel opvallende momenten rond het koningshuis als ontwikkelingen die het politieke landschap in Nederland veranderen.
Alle 389 artikelen van Emma Vermeer ›Volg Blijned
Het nieuws van vandaag, op de plek waar je toch al bent.

