Beenkrampen in de nacht: waarom je wakker wordt en hoe je het voorkomt
Laatste update:
Je ligt heerlijk te slapen en plotseling schiet er een felle pijn door je kuit. De spier trekt hard samen, voelt bijna als een steen en ontspannen lijkt even onmogelijk. Nachtelijke beenkramp kan behoorlijk pijnlijk zijn en je nachtrust flink verstoren. Gelukkig zijn er een aantal eenvoudige dingen die je op zo’n moment kunt proberen.
Ook wanneer de krampen regelmatig terugkomen, kun je zelf een aantal maatregelen nemen. Maar let op: vaak terugkerende of opvallend hevige krampen kunnen reden zijn om contact op te nemen met de huisarts.
Wat gebeurt er bij kramp in je kuit?
Bij spierkramp trekt een spier plotseling en onvrijwillig samen.
De kuit is een bekende plek voor nachtelijke kramp, maar het kan ook voorkomen in bijvoorbeeld de voet of het bovenbeen.
Tijdens zo’n aanval kan de spier hard en gespannen aanvoelen. De pijn kan behoorlijk intens zijn en zorgt er regelmatig voor dat mensen abrupt wakker worden.
De kramp zelf verdwijnt meestal weer binnen enkele seconden tot minuten. Daarna kan de spier nog langere tijd gevoelig blijven. Soms voelt de kuit de volgende dag bijvoorbeeld nog beurs of vermoeid aan.
Waarom krijg je ’s nachts ineens kramp?
Dat is lang niet altijd eenvoudig te achterhalen.
Bij nachtelijke beenkrampen kan er niet altijd één duidelijke oorzaak worden aangewezen. Verschillende omstandigheden kunnen mogelijk een rol spelen.
Denk bijvoorbeeld aan zware of ongebruikelijke lichamelijke inspanning, langdurig in dezelfde houding zitten of bepaalde medicijnen.
Ook vocht en de balans van mineralen in het lichaam worden regelmatig in verband gebracht met spierkrampen. Dat betekent echter niet dat iedere nachtelijke kuitkramp automatisch wordt veroorzaakt door uitdroging of een tekort aan magnesium, kalium of calcium.
Ook de positie van je voet tijdens het slapen kan mogelijk meespelen. Wanneer de voet naar beneden wijst, bevindt de kuitspier zich in een verkorte positie.
Dit kun je meteen proberen bij kramp
Wanneer je midden in de nacht wakker schrikt met een keiharde kuit, kun je proberen de spier voorzichtig in tegenovergestelde richting te rekken.
Strek je been en beweeg je tenen rustig in de richting van je scheenbeen. Daarmee rek je de kuitspier.
Rustig opstaan en een klein stukje lopen kan eveneens helpen om de spier weer te ontspannen. Ook kun je de kuit voorzichtig masseren.
Warmte, bijvoorbeeld in de vorm van een warme douche of doek, kan prettig aanvoelen wanneer de spier na de kramp nog gespannen of gevoelig is.
Forceer het rekken niet. Het is niet de bedoeling dat je door hevige pijn heen probeert te rekken.
Kun je nachtelijke beenkramp voorkomen?
Volledig voorkomen lukt helaas niet altijd.
Wel kun je kijken of bepaalde gewoonten verschil maken, zeker wanneer je regelmatig wakker wordt met dezelfde klachten.
Voldoende drinken gedurende de dag is sowieso belangrijk. Daarnaast kan het verstandig zijn om plotselinge zware belasting van je spieren te vermijden wanneer je daar niet aan gewend bent.
Regelmatig bewegen en voorzichtig rekken van de kuitspieren kan voor sommige mensen eveneens prettig zijn.
Krijg je vooral ’s nachts kramp, dan kun je daarnaast kijken naar de positie van je voeten in bed. Een strak ingestopt dekbed kan ervoor zorgen dat je voeten langere tijd naar beneden worden gedrukt. Het wat losser laten liggen van het dekbed kan daarom het proberen waard zijn.
En hoe zit het met magnesium?
Bij spierkramp wordt al snel aan magnesium gedacht. Supplementen tegen kuitkramp zijn dan ook populair.
Toch betekent kramp niet automatisch dat je een magnesiumtekort hebt.
Onderzoek naar magnesiumsupplementen bij gewone nachtelijke beenkrampen bij volwassenen laat geen overtuigend algemeen effect zien. Het heeft daarom weinig zin om er zonder duidelijke aanleiding vanuit te gaan dat extra magnesium het probleem oplost.
Via normale voeding krijg je magnesium onder meer binnen via noten, volkorenproducten, groenten en peulvruchten.
Wil je toch supplementen gaan gebruiken, zeker wanneer je medicijnen slikt of gezondheidsproblemen hebt, dan is het verstandig dit met een huisarts of apotheker te bespreken.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Een enkele keer wakker worden met kramp in je kuit is meestal geen reden voor paniek.
Het wordt een ander verhaal wanneer je zeer regelmatig last krijgt, de krampen steeds heviger worden of je nachtrust er structureel door wordt verstoord.
Neem ook contact op met een arts wanneer er andere klachten bijkomen, zoals duidelijke zwelling, spierzwakte of gevoelsverlies.
Een arts kan dan beoordelen of er mogelijk een onderliggende oorzaak of een verband met medicijngebruik is.
Word je dus af en toe wakker van een pijnlijke kuitkramp, dan kun je eerst rustig rekken, bewegen en de spier eventueel masseren. Gebeurt het steeds opnieuw of heb je daarnaast andere klachten, dan is het verstandig om niet alleen naar huis-tuin-en-keukenoplossingen of supplementen te grijpen, maar de oorzaak te laten beoordelen.
Geschreven door
Lars de WitLars de Wit is editor bij Blijned en schrijft over nieuws en televisie. In zijn artikelen komen zowel grote gebeurtenissen als verhalen met een verrassende of menselijke twist voorbij: van noodweer en sportnieuws tot bijzondere vondsten, bekende gezichten en opvallende…
Alle 998 artikelen van Lars de Wit ›Volg Blijned
Het nieuws van vandaag, op de plek waar je toch al bent.