Nederland neemt afscheid van 130 km/u: dit verandert er voor automobilisten

Wie deze zomer met de auto door Europa reist, doet er goed aan extra op de verkeersborden te letten. De maximumsnelheden op Europese snelwegen veranderen namelijk steeds vaker. Terwijl sommige landen de snelheid juist verlagen vanwege veiligheid of milieu, kiezen andere landen ervoor om automobilisten onder bepaalde omstandigheden sneller te laten rijden.

Een van de opvallendste ontwikkelingen vindt plaats in Tsjechië. Daar wordt op een deel van een snelweg geëxperimenteerd met een maximumsnelheid van maar liefst 150 kilometer per uur.

Tot 150 kilometer per uur in Tsjechië

Het gaat om een traject van ongeveer 60 kilometer op de Tsjechische D3, tussen České Budějovice en Tábor.

Automobilisten mogen daar onder gunstige omstandigheden maximaal 150 kilometer per uur rijden. Dat betekent echter niet dat je er altijd met die snelheid overheen mag.

De hogere limiet geldt alleen wanneer het wegdek droog is, het zicht voldoende is en de verkeerssituatie veilig genoeg wordt geacht.

Langs de snelweg staan elektronische borden waarop de actuele maximumsnelheid wordt aangegeven. Zodra het weer omslaat, het drukker wordt of andere omstandigheden veranderen, kan de toegestane snelheid direct worden verlaagd.

Elektronische borden bepalen snelheid

Met het experiment willen de Tsjechische autoriteiten onderzoeken of hogere snelheden verantwoord kunnen worden toegestaan op moderne snelwegen.

Daarbij wordt dus niet simpelweg permanent een bord met 150 geplaatst. De snelheid wordt dynamisch aangepast aan de situatie.

Wanneer de proef goede resultaten oplevert, behoort uitbreiding naar andere moderne of recent gerenoveerde snelwegen tot de mogelijkheden.

Tsjechië is daarmee een interessant voorbeeld van een bredere ontwikkeling binnen Europa: één vaste maximumsnelheid maakt op sommige plaatsen steeds vaker plaats voor flexibelere regels.

Ook Nederland veranderde de regels

Nederland koos enkele jaren geleden juist voor de tegenovergestelde richting.

In 2020 werd vanwege de stikstofproblematiek de maximumsnelheid overdag op snelwegen teruggebracht naar 100 kilometer per uur. ’s Avonds en ’s nachts kon op verschillende trajecten nog wel 120 of 130 worden gereden.

Inmiddels zijn sommige beperkingen weer versoepeld.

Sinds 2025 geldt op delen van onder meer de A6 en A7 overdag opnieuw een maximumsnelheid van 130 kilometer per uur. Daaronder valt ook een traject over de Afsluitdijk.

De overheid bekijkt of dergelijke aanpassingen uiteindelijk op meer snelwegen mogelijk zijn.

Oostenrijk versoepelt eveneens

Ook Oostenrijk heeft de afgelopen jaren geëxperimenteerd met verschillende maximumsnelheden.

Op meerdere snelwegen gold vanwege luchtkwaliteitsregels een limiet van 100 kilometer per uur. Op een aantal belangrijke trajecten zijn dergelijke beperkingen inmiddels weer opgeheven en kan overdag opnieuw 130 worden gereden.

Dat betekent overigens niet dat automobilisten overal automatisch 130 mogen rijden.

Op bepaalde transitroutes kunnen bijvoorbeeld ’s nachts lagere snelheidslimieten gelden. Ook hier blijft het dus belangrijk om goed naar de plaatselijke verkeersborden te kijken.

Turkije staat op sommige wegen 140 km/u toe

Turkije heeft de maximumsnelheid op bepaalde autosnelwegen juist flink verhoogd.

Waar eerder op veel plaatsen maximaal 120 kilometer per uur mocht worden gereden, werd de limiet op verschillende wegen verhoogd naar 130.

Op bepaalde moderne snelwegen is zelfs 140 kilometer per uur toegestaan.

Die hogere snelheden gelden vooral op relatief nieuwe infrastructuur die volgens strengere veiligheidsnormen is aangelegd.

Duitsland blijft grote uitzondering

En dan is er natuurlijk nog Duitsland.

Het land blijft binnen Europa een bijzondere positie innemen omdat grote delen van de Autobahn geen algemene wettelijke maximumsnelheid kennen. Wel geldt er een adviessnelheid van 130 kilometer per uur en zijn op tal van trajecten vaste of tijdelijke beperkingen ingesteld.

De discussie over de invoering van een algemene maximumsnelheid keert regelmatig terug.

Voorstanders wijzen onder meer op verkeersveiligheid en een mogelijke vermindering van de CO₂-uitstoot. Tegenstanders willen juist vasthouden aan het huidige systeem.

Zelfs 80 kilometer per uur wordt besproken

De discussie in Duitsland heeft ook een duidelijke klimaatcomponent.

Na juridische kritiek op de voortgang richting de Duitse klimaatdoelstellingen zijn maatregelen voor het verkeer opnieuw onderwerp van debat geworden.

Daarbij wordt door milieuorganisaties en bepaalde politieke partijen niet alleen gesproken over een algemene maximumsnelheid op de Autobahn. Ook een verlaging van de snelheid op bepaalde andere wegen naar 80 kilometer per uur wordt genoemd als mogelijke maatregel om uitstoot terug te dringen.

Of dergelijke voorstellen daadwerkelijk worden ingevoerd, is een andere vraag.

Vertrouw niet blind op navigatie

Voor Nederlandse vakantiegangers maken al die verschillende regels autorijden in Europa er niet eenvoudiger op.

Een navigatiesysteem geeft doorgaans de geldende maximumsnelheid weer, maar die informatie kan achterlopen wanneer regels recent zijn aangepast.

Bij variabele snelheidslimieten is het nog belangrijker om op te letten. Wanneer een elektronisch verkeersbord bijvoorbeeld 100 kilometer per uur aangeeft terwijl je navigatie 130 vermeldt, is uiteraard het verkeersbord bepalend.

Ook tijdelijke beperkingen vanwege werkzaamheden, weersomstandigheden of verkeersdrukte moeten worden gevolgd.

Europa kiest niet één richting

Opvallend is dat er momenteel geen duidelijke Europese trend richting uitsluitend hogere óf lagere snelheden bestaat.

Landen met moderne infrastructuur experimenteren op sommige plaatsen met 140 of zelfs 150 kilometer per uur. Tegelijkertijd worden elders snelheden juist teruggebracht vanwege verkeersveiligheid, uitstoot of andere milieuproblemen.

Wie met de auto naar het buitenland vertrekt, kan daarom niet simpelweg aannemen dat 120 of 130 kilometer per uur overal de standaard is.

Van 100 kilometer per uur overdag in delen van Nederland tot 140 in Turkije en zelfs 150 onder gunstige omstandigheden in Tsjechië: de verschillen binnen Europa worden alleen maar groter. Goed naar de verkeersborden kijken wordt daarmee belangrijker dan ooit.