Extreme grote natuurbrand Limburg wordt groter: ‘Het is erger dan verwacht’

Het natuurgebied Boschhuizerbergen bij Oostrum in Noord-Limburg wordt nog altijd geteisterd door een grote natuurbrand. Hoewel honderden hulpverleners dag en nacht in touw zijn om het vuur onder controle te krijgen, blijft de brand zich uitbreiden. De brandweer spreekt van een uiterst complexe situatie, waarbij wind, droogte en de moeilijk bereikbare natuur het bluswerk aanzienlijk bemoeilijken. Inmiddels is zo’n 100 hectare natuur getroffen en de verwachting is dat de bestrijding nog geruime tijd zal duren.

Brand breidt zich verder uit

De natuurbrand brak maandag uit in de Boschhuizerbergen, een uitgestrekt natuurgebied in de gemeente Venray. Aanvankelijk leek het om een relatief beperkte brand te gaan, maar door de combinatie van droogte, hoge temperaturen en een stevige wind verspreidden de vlammen zich razendsnel.

Waar maandagmiddag nog werd gesproken over ongeveer 21 hectare afgebrand natuurgebied, is dat inmiddels opgelopen tot circa 100 hectare. Volgens de Veiligheidsregio Limburg-Noord schuift het vuur langzaam maar zeker op van het zuiden richting het oosten.

De veranderende windrichting maakt de situatie extra ingewikkeld. Daardoor ontstaan voortdurend nieuwe vuurhaarden en moeten brandweerlieden hun strategie regelmatig aanpassen om te voorkomen dat de brand opnieuw uitbreekt.

Honderden brandweerlieden in actie

Om de natuurbrand te bestrijden zijn inmiddels ongeveer 250 brandweerlieden ingezet, ondersteund door 48 voertuigen. Brandweerkorpsen uit verschillende regio’s in Nederland zijn naar Limburg gestuurd om de lokale eenheden te versterken.

Ook tijdens de nacht is onafgebroken doorgewerkt. Terwijl sommige ploegen actief vuur bestreden, hielden andere teams zich bezig met nablussen en het controleren van reeds getroffen gebieden om nieuwe uitbraken te voorkomen.

Brandweerlieden leggen daarnaast zogenoemde stoplijnen aan: brede stroken waar vegetatie wordt verwijderd of nat wordt gehouden om te voorkomen dat de vlammen verder kunnen overslaan.

Defensie ondersteunt vanuit de lucht

Naast de inzet op de grond krijgt de brandweer ook hulp vanuit de lucht. Defensie heeft meerdere helikopters beschikbaar gesteld die grote hoeveelheden water boven de brandhaarden uitwerpen.

Maandag moesten de vluchten worden beëindigd toen de duisternis inviel, maar dinsdagochtend werden de blusvluchten direct hervat. Rond 08.30 uur voerde de eerste helikopter opnieuw een waterdrop uit, waarna later ook een tweede toestel werd ingezet.

Vooral in delen van het natuurgebied die moeilijk bereikbaar zijn voor brandweerwagens blijken de helikopters van grote waarde. Vanuit de lucht kunnen zij plekken bereiken waar grondploegen nauwelijks kunnen komen.

Moeilijk terrein maakt blussen lastig

De Boschhuizerbergen bestaan uit een afwisselend landschap met dennenbossen, heidevelden en stuifzand. Juist dat maakt het gebied kwetsbaar voor natuurbranden.

Het vuur verspreidt zich niet alleen via de boomtoppen, maar ook via droge begroeiing op de bodem. Door de wind kunnen brandende takken en vonken tientallen meters verder terechtkomen, waardoor telkens nieuwe brandhaarden ontstaan.

Bovendien zijn veel delen van het gebied nauwelijks toegankelijk voor zware blusvoertuigen. Brandweerlieden moeten daarom vaak grote afstanden te voet afleggen om het vuur te bereiken.

Camping uit voorzorg ontruimd

Vanwege de enorme rookontwikkeling besloot de Veiligheidsregio maandag camping De Oude Barrier in Venray uit voorzorg te ontruimen.

De campinggasten werden ondergebracht in een nabijgelegen hotel, waar zij de verdere ontwikkelingen afwachten. Vooralsnog blijft de camping gesloten totdat de rook is verdwenen en het terrein weer veilig wordt verklaard.

De eigenaar van de camping mocht in overleg met de hulpdiensten wel op het terrein blijven om de situatie te volgen.

Volgens meerdere vakantiegangers verliep de evacuatie rustig en ordelijk. Veel mensen zagen de rook al van grote afstand aankomen en pakten snel hun belangrijkste spullen bijeen voordat zij werden begeleid naar verzamelpunten.

Rook zorgt voor overlast in de wijde omgeving

Niet alleen in de directe omgeving is de brand merkbaar. Door de veranderende wind wordt de rook over een groot deel van Nederland verspreid.

Daarom werd maandag al een NL-Alert verstuurd naar inwoners van de regio. Dinsdag volgde opnieuw een waarschuwing voor een groter gebied.

De Veiligheidsregio adviseert inwoners om rook zoveel mogelijk te vermijden, ramen en deuren gesloten te houden en ventilatiesystemen indien mogelijk uit te schakelen of op recirculatie te zetten.

Vooral mensen met luchtwegklachten, ouderen en jonge kinderen wordt aangeraden extra voorzichtig te zijn.

Treinverkeer stilgelegd

Ook het openbaar vervoer ondervindt hinder van de natuurbrand.

Vanwege de rookontwikkeling en de werkzaamheden van de hulpdiensten rijden voorlopig geen treinen tussen Boxmeer en Venray. ProRail verwacht dat het treinverkeer op zijn vroegst later op de dag kan worden hervat, al blijft dat afhankelijk van het verdere verloop van de brand.

Automobilisten worden eveneens opgeroepen rekening te houden met extra verkeersdrukte door de vele hulpdiensten die af en aan rijden.

Geen slachtoffers, wel grote schade

Ondanks de omvang van de natuurbrand is er vooralsnog ook goed nieuws. Volgens burgemeester Michiel Uitdehaag van Venray zijn er geen gewonden gevallen.

Ook woningen en andere gebouwen zijn tot nu toe gespaard gebleven. Dat is volgens de hulpdiensten mede te danken aan de enorme inzet van brandweerlieden en de snelle aanleg van brandgangen.

De burgemeester waarschuwt echter dat de situatie nog altijd niet onder controle is. Hij verwacht dat de bluswerkzaamheden in ieder geval tot woensdagochtend zullen doorgaan.

Oorzaak nog onbekend

Hoe de natuurbrand precies is ontstaan, is op dit moment nog niet duidelijk.

De autoriteiten willen daar pas onderzoek naar doen zodra het gebied veilig genoeg is om uitgebreid sporenonderzoek uit te voeren. Op dit moment ligt alle prioriteit bij het voorkomen van verdere uitbreiding van de brand.

Herstel zal maanden duren

Hoewel de schade aan het natuurgebied enorm is, wijzen natuurdeskundigen erop dat veel natuur zich uiteindelijk weer kan herstellen.

Toch zal het maanden, mogelijk zelfs jaren duren voordat delen van de Boschhuizerbergen weer de uitstraling hebben van vóór de brand. In de tussentijd zullen hulpdiensten en terreinbeheerders het gebied nauwlettend blijven controleren op smeulende resten en mogelijke nieuwe brandhaarden.

Voorlopig blijft de inzet volledig gericht op één doel: het vuur onder controle krijgen en verdere schade aan mens, natuur en omgeving voorkomen.