Op deze datum kan de benzineprijs in één keer met 41 cent stijgen
Automobilisten worden opnieuw hard geraakt aan de pomp. De adviesprijs voor een liter Euro95 is volgens de aangeleverde cijfers opgelopen tot een recordniveau van €2,692. En daarmee lijkt de pijn voorlopig nog niet voorbij. Als tijdelijke accijnsmaatregelen eind dit jaar aflopen en andere kosten toenemen, kan benzine vanaf 1 januari 2027 opnieuw fors duurder worden. In een ongunstig scenario komt zelfs de grens van €3 per liter in beeld.
Wie de afgelopen dagen heeft getankt, zal hebben gemerkt hoe snel de prijzen opnieuw oplopen.
Voor een liter Euro95 wordt inmiddels een landelijke adviesprijs van €2,692 genoemd. Dat zou ongeveer 2,4 cent meer zijn dan een dag eerder.
Voor iemand die 50 liter tankt, betekent een prijs van €2,692 een rekening van maar liefst €134,60.
De recente onrust op de oliemarkt speelt daarbij een belangrijke rol.
Spanningen rond Straat van Hormuz
De olieprijs staat onder druk door de situatie rond Iran en de Straat van Hormuz.
De Verenigde Staten voerden afgelopen zondag volgens de aangeleverde informatie opnieuw aanvallen uit op Iraanse doelen, waaronder raketlanceerinstallaties op het eiland Larak.
Nieuwe escalatie in deze regio wordt door energiemarkten nauwlettend gevolgd.
Dat is niet zonder reden.
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste doorvaarroutes voor olie en andere energieproducten ter wereld. Problemen met de aanvoer of de vrees daarvoor kunnen daardoor snel invloed hebben op de olieprijs.
En uiteindelijk merkt ook de automobilist dat aan de pomp.
Energiedeskundige Hans van Cleef wijst daarbij op een steeds krappere markt. „De krapte in de markt zien we elke dag groter worden”, stelt hij.
1 januari 2027 kan belangrijk omslagpunt worden
Los van geopolitieke ontwikkelingen hangt Nederlandse automobilisten mogelijk nog een flinke prijsstijging boven het hoofd.
Dat heeft te maken met de tijdelijke verlaging van de brandstofaccijnzen.
Die maatregel werd in 2022 ingevoerd nadat energie- en brandstofprijzen sterk waren gestegen.
De accijnsverlaging werd vervolgens meerdere keren verlengd.
Ook in 2026 profiteren automobilisten nog van de maatregel, maar volgens de huidige uitgangspunten loopt deze aan het einde van het jaar af.
Wanneer er politiek niet opnieuw wordt ingegrepen, kan dat vanaf 1 januari 2027 direct zichtbaar worden aan de pomp.
Minstens 15 cent erbij?
Hoe groot het effect uiteindelijk wordt, staat nog niet vast.
Energie-expert Cyril Widdershoven van adviesbureau Blue Water Strategy houdt volgens het Algemeen Dagblad rekening met een behoorlijke stijging.
Hij noemt een verhoging van minimaal ongeveer 15 cent per liter als mogelijkheid.
Wanneer je die verhoging simpelweg boven op de huidige adviesprijs van €2,692 zou zetten, kom je uit op ongeveer €2,84 per liter.
Maar dat is slechts een momentopname.
De benzineprijs kan tussen nu en januari immers zowel stijgen als dalen door veranderingen in onder meer olieprijzen, raffinagemarges, wisselkoersen en andere marktomstandigheden.
Hoe zit het met de accijnskorting?
Er circuleren ondertussen ook berekeningen waarin de potentiële prijsstijging veel groter uitvalt.
Volgens de cijfers uit het oorspronkelijke bericht bedraagt het relevante verschil door de tijdelijke accijnsmaatregel ongeveer 21 cent per liter exclusief btw.
Wanneer daar 21 procent btw over wordt berekend, zou het totale prijseffect ongeveer 25,4 cent per liter bedragen.
Als de tijdelijke maatregel volledig vervalt en niet op een andere manier wordt gecompenseerd, kan alleen dat dus al een aanzienlijk verschil maken.
Daarmee is echter nog niet het volledige verhaal verteld.
Ook ETS2 kan invloed krijgen
Een tweede ontwikkeling die een rol kan spelen is ETS2, het Europese emissiehandelssysteem voor onder meer brandstoffen die worden gebruikt in gebouwen en wegvervoer.
Het systeem koppelt een CO₂-prijs aan fossiele brandstoffen.
Hoeveel automobilisten daar uiteindelijk precies van terugzien aan de pomp, hangt onder meer af van de toekomstige CO₂-prijs en van de manier waarop de kosten worden doorberekend.
In de aangeleverde berekening wordt uitgegaan van een CO₂-prijs van €56,10 per ton.
Daarbij wordt een mogelijk effect van ongeveer 13 cent per liter benzine vóór btw genoemd.
Inclusief btw zou dat richting de 16 cent per liter gaan.
Ook dat bedrag moet echter als een scenario worden gezien en niet als een gegarandeerde prijsverhoging.
Kan benzine meer dan 40 cent duurder worden?
Wanneer beide effecten volledig bij elkaar worden opgeteld, ontstaat een bijzonder ongunstig scenario.
Ongeveer 25 cent vanwege het verdwijnen van de tijdelijke accijnsmaatregel plus circa 16 cent door de veronderstelde ETS2-kosten levert samen ongeveer 41 cent per liter op.
Bij de huidige adviesprijs van €2,692 zou een theoretische verhoging van 41 cent betekenen dat Euro95 rond de €3,10 per liter uitkomt.
Dat betekent nadrukkelijk niet dat automobilisten vanaf 1 januari automatisch €3,10 gaan betalen.
Daarvoor zijn er te veel variabelen.
€3 per liter komt wel in beeld
Toch is de grens van €3 niet langer een bedrag dat alleen in zeer extreme berekeningen voorkomt.
Ook het Algemeen Dagblad schrijft dat een benzineprijs van ongeveer €3 per liter tot de mogelijkheden kan behoren.
Dat maakt de ontwikkelingen richting 2027 bijzonder belangrijk voor automobilisten.
De uiteindelijke pompprijs bestaat namelijk uit verschillende onderdelen.
Naast de prijs van olie spelen raffinage- en distributiekosten, winstmarges, accijnzen en btw allemaal een rol.
Daardoor betekent een dalende olieprijs bovendien niet automatisch dat alle andere prijsverhogingen volledig worden gecompenseerd.
Wat betekent dat voor een volle tank?
Het verschil wordt pas echt duidelijk wanneer je kijkt naar een volledige tankbeurt.
Bij de genoemde huidige adviesprijs van €2,692 kost 50 liter benzine ongeveer €134,60.
Bij €2,84 per liter wordt dat ongeveer €142.
En wanneer de prijs daadwerkelijk richting €3 gaat, betaal je voor dezelfde hoeveelheid €150.
Bij een theoretische prijs van €3,10 loopt een tankbeurt van 50 liter zelfs op tot ongeveer €155.
Voor iemand die meerdere keren per maand moet tanken, kan het verschil daardoor op jaarbasis oplopen tot honderden euro’s.
Politiek kan nog ingrijpen
Er zit wel een belangrijke kanttekening aan alle berekeningen.
Het is nog niet zeker dat alle genoemde maatregelen uiteindelijk precies zo uitpakken.
De politiek kan besluiten om opnieuw maatregelen te nemen om de brandstofprijzen te dempen.
Daarnaast kan de olieprijs de komende maanden sterk veranderen.
Ook de uiteindelijke CO₂-prijs binnen ETS2 staat niet voor altijd vast.
Een berekening op basis van de omstandigheden van vandaag kan daarom niet simpelweg worden gebruikt als voorspelling van de exacte pompprijs op 1 januari 2027.
Automobilist wacht onzekere maanden
Wat wel duidelijk wordt, is dat meerdere ontwikkelingen tegelijkertijd voor opwaartse druk kunnen zorgen.
Enerzijds zijn er de internationale spanningen en de hoge olieprijs. Anderzijds dreigt Nederland afscheid te nemen van een tijdelijke accijnsmaatregel die automobilisten de afgelopen jaren juist enige bescherming bood.
Daar kunnen vervolgens nieuwe CO₂-kosten bijkomen.
Met een huidige adviesprijs van €2,692 is tanken volgens de aangeleverde cijfers al uitzonderlijk duur. Als de accijnsmaatregel afloopt en andere kosten inderdaad volledig worden doorberekend, kan de rekening in 2027 verder oplopen. Een prijs boven €3 per liter is daarmee een mogelijk scenario geworden, maar zeker nog geen vaststaand feit.
